İzmir Elektrik Tesisatı Uygulamaları

Eski Yunanlılar, kehribarın bir kürk parçasına sürtülmesi
sonucunda kuştüyü benzeri hafifçe cisimleri çekme niteliği kazandığını gözlemlemişlerdi. Elektriği ilk şekilde ciddi manada inceleyen bilim adamı William Gilbert, 16. yüzyılın sonlarında, statik elektrikle manyetizma arasındaki ilişki üstünde araştırmalar yaptı. Elektrik yüklerinin eksi ve artı şekilde belirlenip adlandırılmasına da gerçekleştirdi. 1767’de Joseph Priestley, elektrik yüklerinin birbirlerini, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı şekilde çektiklerini buldu. 19. yüzyılın başlangıcında Alessandro Volta, elektrik pilini buluş etti. Davy, 1808’de elektrik akımı taşıyan iki kömür elektrotu birbirinden ayırarak bir ark oluşturmayı başardı. Ve böylelikle elektriğin ışık ya da ısı enerjisine dönüşebileceğini gösterdi. 1820’de Hans Christian Orsted, içinden elektrik akımı geçen bir iletkenin yakınındaki bir mıknatıs iğnesinin saptığını gözlemleyerek, elektrik akımının iletken etrafında bir magnetik alan oluşturduğu neticenine vardı. Elektriğin laboratuar duvarlarını aşıp sanayideki ve gündelik yaşamdaki yerini alması süreci 19. yüzyılın ikinci yarısında başladı. 1873’te Zénobe-Théopline Gramme, elektrik enerjisinin havai hatlar vasıtasıyla etken bir halde iletilebileceğini gösterdi. A. Edison’ın 1881’de ilk elektrik imalat merkeziyle dağıtım şebekesini New York’ta kurması ,elektrik enerjisinin evlerde ve sanayide yaygın şekilde kullanılmasının başlangıcı oldu . Elektronun bulunması, diyotun ve triyot lambanın icadı, elektroniğin ayrı bir bilim dalı olarak gelişmesinin başlangıcı oldu.

Elektrik Başlangıcı

Elektrik Başlangıcı

Gerçekten enteresan bir mevzu ve merak deposu olan elektrik, aslı bilinmeksizin binlerce sene insanı meşgul etmiştir. Bugün dahi elektriğin tam manasıyla ne bulunduğunu kesinlikle biliyoruz sayılamaz.

Günümüzde netlikle bilinen, maddenin elektrikle yüklü oldukça ufak zerrecikleri ihtiva ettiğidir. Bu çıkış noktasından şekillenen kurama (teoriye) göre, elektrik, elektronların ya da elektrik yükü taşıyan diğeri zerreciklerin hareketli bir akışıdır.

“Elektrik” deyimi, Yunanca “elektron”dan gelmektedir.Bunun mananını mı merak ediyorsunuz ? Yunanca “elektron” kelimesi, bildiğimiz “amber” karşılığıdır. Açıklamadan da anlaşılacağı gibi, İsa”dan 600 sene önce, Yunanlılar bir yere sürekli şekilde sürtüştürülen, böylelikle kızan amberin ,mantar ve kağıt parçaları türünden hafifçe maddeleri çekebilme kabiliyetini biliyorlardı.Buna rağmen,1672 seneye kadar bu konu için kayda kıymet bir gelişme bulunduğu söylenemez. 1672 yılında, Otto von Guericke isminde bir adam,elini hızla dönen bir sülfür (kükürt) kürenin karşısına tutarak, daha kuvvetli elektrik üretti.

1729 seneninde ise, Stephen Gray,bazı maddelerin (örneğin metaller) bir yerden başka bir yere elektrik ilettiklerini keşfetti. Bu tür maddeler “kondüktör-iletken” diye tanımlandılar. Cam,kükürt,amber,balmumu benzeri öteki kimi maddelerde elektriği taşımıyor,bir yerden bir yere iletmiyorlardı.Bunlara umumi şekilde “yalıtkan” ismi verildi.

Aynı doğrultuda son aşama mühim bir başka adım, 1733 seneninde du Fay isminde bir Fransızın negatif ve pozitif elektrik yüklerini bulması olmuştur. Du Fay, negatif ve pozitif şarjların (elektrik yüklerinin),iki ayrı tür elektrik bulunduğunu sanmıştı.

Gene de, elektriğin gerçeğe en yakın tanımlamasını oluşturan Benjamin Franklin”dir. Benjamin Franklin”in fikrine göre, tabiattaki tüm maddelerin içerisinde “elektriksel bir akış” vardı. Belirli iki madde arasındaki sürtünme, bu akıştan bir kısmının, tutar itibariyle fazlalık alana getirecek biçimde diğeri maddeye geçmesine neden oluyordu. Bugün, bu akışın negatif yüklü elektronlardan oluştuğunu söyleyebiliyoruz.

Elektrik hakkında en mühim gelişmelerin, 1800 seneninde Alessandro Volta yönünden ilk pilin (bataryanın ) keşfiyle başladığı münakaşa kabul etmeyen bir gerçektir.Söz mevzusu batarya, ilk sürekli ve emin elektrik deposu olmak niteliğiyle, diğeri buluşlar ve uygulamalar yolunda dünyaya rehberlik etmiştir.

İnsanlık tarihini değiştiren buluşlardan ilk üçe girecek kadar mühim olan elektrik, gerçekte tabiatın bir parçasıdır. Elektrik elektron akışı neticeninde ortaya çıkan bir enerji şeklidir. Doğadaki her madde atomlardan oluşur, atomlar ise yüksüz olan nötron, pozitif yüklü olan proton ve negatif yüklü olan elektron ismi verilen parçacıklardan oluşmaktadır. Proton ve elektronlar içinde bir balans vardır. Herhangi bir dış etken ile bu balans bozulduğunda, atom bir elektron kazanabilir yada kaybedebilir. İşte atomun bir elektron kaybetmesi elektronlar özgür dolaşımına sebep olur ve elektrik akımı oluşur. Elektrik, ayrıcalıklı pozitif ve negatif yüklü iki cismin birbirine sürtünmesiyle, sıkıştırma benzeri rastgele bir mekanik tesir esnasında yada sıcaklığın kimi kristallere olan tesiri sebebiyle alana gelen ve etkisini, çekme, itme, mekanik, kimyevi yada ısı vakaları şeklinde işaret eden bir enerji çeşididir. Elektrik kelimesi, Yunanca elektrondan gelmektedir.

Elektriğin varlığı ile alakalı en daha önceki bilgiler M.Ö. 2750 yıllarına ilişik Eski Mısır metinlerinde yer almaktadır. Eski Mısır metinlerinde “Nil Şimşek Tanrısı” şekilde adlandırılıan Elektrikli Yayın Balığı, Pliny ve Scribonius Largus benzeri bir hayli antik yazar yönünden öteki bütün balıkların “koruyucusu” şekilde nitelendirmiştir. Yayın balığının elektrik şokunun uyuşturma tesiri Antik Yunan, Roma ve Arap şifacılar ve doktorlar yönünden kullanılmıştır. Özellikle gut yada baş ağrısı benzeri hastalıkların şok ile tedavisinde elektrikli balık dokunuşları kullanılmıştır. Elektriğin cisimler içinde atlaması neticeninde alana gelen ışığı “raad” ismi vererek ilk tanımlayanlar ise Araplar olmuştur.

Elektriğin bulunuşu ile alakalı daha sonraki kayıtlar ise yunanlı felsefeci ve alim Thales‘i (M.Ö. 640-546) göstermektedir. Thales kehribarın, kumaşa sürtünmesinden sonrasında toz ve kıl benzeri hafifçe cisimleri kendisine çekmesi vakasını keşfetmiş ama bu çekimin kehribardan kaynaklandığını düşünerek elektron ismini kullanmıştır.

Elektriğin oldukça daha önceki zamanlardan buyana bilinmiş olduğu gerçeğine rağmen, 1672 seneye kadar elektrik konusuda kayda kıymet bir gelişme olmamıştır. 1672 yılında, Otto von Guericke isminde bir adam, elini hızla dönen bir sülfür (kükürt) kürenin karşısına tutarak, sürtünmeden doğan elektrik akımından daha kuvvetli elektrik üretmeyi başarmıştır.

1729 seneninde ise, Stephen Gray, metallerin bir yerden başka bir yere elektrik ilettiklerini keşfetmiştir. Bu tür maddeler “iletken” diye tanımlandılar. Cam, kükürt, amber, balmumu benzeri öteki kimi maddelerde elektriği taşımıyor, bir yerden bir yere iletmiyorlardı. Bunlara da umumi şekilde “yalıtkan” ismi verildi.

Elektrik ile alakalı son aşama mühim bir başka adım, 1733 seneninde du Fay isminde bir Fransızın negatif ve pozitif elektrik yüklerini bulması ile atılmıştır. Du Fay, negatif ve pozitif elektrik yüklerinin, iki ayrı tür elektrik bulunduğunu sanmıştı. Yine de, elektriğin gerçeğe en yakın tanımlamasını oluşturan şahıs Benjamin Franklin‘dir. Benjamin Franklin’in tanımalasına göre, tabiattaki tüm maddelerin içerisinde elektriksel bir akış vardı. Belirli iki madde arasındaki sürtünme, bu akıştan bir kısmının, tutar itibariyle fazlalık alana getirecek biçimde diğeri maddeye geçmesine neden oluyordu. Bugün, bu akışın negatif yüklü elektronlardan oluştuğunu söyleyebiliyoruz.

Sürtme ile alana gelen statik kısaca durgun elektrikten başka akan elektriğin bulunuşu İtalyan bilimadamı Alessandro Volta’nın 1800 seneninde yapmış olduğu deneylerle başlar. Alessandro Volta ilk elektrik pilini buluş etmiş ve bundan da ilk elektrik akımını elde etmeyi başarmıştır.
Elektrik hakkında en mühim gelişmelerin, 1800 seneninde Alessandro Volta yönünden ilk pilin keşfiyle başladığı emsalsiz bir gerçektir. Söz mevzusu batarya, ilk sürekli ve emin elektrik deposu olma niteliğiyle, diğeri buluşlar ve uygulamalar yolunda dünyaya rehberlik etmiştir.

Humphry Davy, 1808 de elektrik akımı taşıyan iki kömür elektrotu birbirinden ayırarak bir ark oluşturmayı başardı. Ve böylelikle elektriğin ışık ya da ısı enerjisine dönüşebileceğini gösterdi. 1820 seneninde Hans Christian Orsted, içinden elektrik akımı geçen bir iletkenin yakınındaki bir mıknatıs iğnesinin saptığını gözlemleyerek, elektrik akımının iletken etrafında bir magnetik alan oluşturduğu neticenine vardı.

Elektriğin laboratuar ortamından çıkıp sanayideki ve gündelik yaşamdaki yerini alması süreci 19. yüzyılın ikinci yarısında başladı. Zénobe-Théopline Gramme, elektrik enerjisinin iletken kablolar ile yapılacak hatlar vasıtasıyla etken bir halde iletilebileceğini gösterdi. Thomas Alva Edison ‘un 1881′ de ilk elektrik imalat merkeziyle dağıtım şebekesini New York’ta kurması, elektrik enerjisinin evlerde ve sanayide yaygın şekilde kullanılmasının başlangıcı oldu .

Elektriğin enerji şekilde kullanılması 1880’lerde başlamıştır. Bundan ilkin bu safhaya gelmeye taban hazırlayan pekçok emekler yapılmıştır. M.Ö. Thales’in elektrostatikle alakalı buluşları, 1800’lerde İtalyan fizikçi Volta’nın yapmış olduğu pil, fizikçi Hans Christian Orsted’in elektrik ve mağnetizma ile alakalı çalışmaları, elektrik akımının alana getirmiş olduğu mağnetik alanla alakalı fizikçi Arago ve Ampére’in tesbitleri, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren dinamoyu geliştiren Michael Faraday’ın incelemeleri bunların başlıcalarındandır. Faraday’dan sonrasında Fransız Hippolyte Pixli alternatif akım jeneratörünü yaptı. 1866’da Alman Weiner von Siemens’in jeneratörlerde mıknatıs yerine elektromıknatısı geliştirmesiyle yüksek güçte jeneratörlerin kullanılması sağlandı. 1880’lerde Thomas Edison’un ampulü keşfiyle elektrik enerjisi aydınlatmada kullanılmaya başlanmıştır.

Çok daha önceki bir geçmişi olmasına karşın 1890’ların fizikçileri dahi “Elektrik nedir?” sualini kendilerine sormaktaydılar. Çeşitli teorilerle cevaplanmaya çalışılan bu soru, nihâyet gelişmiş atom teorisinin ortaya atılmasından sonrasında bugünkü manada cevaplanabildi. Bohr ve Rutherford’un atom modeline nazaran her atom pozitif yüklü protonlar ile yüksüz nötronlardan alana gelen bir çekirdek ve bunun etrâfında dönen negatif elektrikle yüklü elektronlardan oluşmaktadır. Atom düzgüsel halde nötr, yâni yüksüzdür. Çünkü proton sayısı ile elektron sayısı eşittir. Elektrik akımı bugünkü bilgilerle şu biçimde açıklanabilir; İletkenler dediğimiz maddeler grubunda atomların dış yörüngelerindeki elektronlar, bir atomdan öteki komşu bir atoma rastgele ve serbestçe devinim ederler. Bu elektronlara özgür elektronlar denir. işte bu özgür elektronların dolaşımı elektriği alana getirmektedir.

Elektrik,

durağan ya da devingen yüklü parçacıkların yol açtığı

fiziksel olgudur.

Maddenin Elektron, pozitron, proton vb. parçacıklarının hareketleriyle ortaya çıkan enerji türü de diyebiliriz
Elektrik yükü, maddenin ana niteliklerinden biridir ve esas parçacıklardan kaynaklanır. Elektrik olgusunda rol oynayan esas parçacık yükü, negatif işaretli olan elektrondur. Elektriksel olgular oldukça sayıda elektronun bir yerde birikmesiyle ya da bir yerden başka yere devinim etmesiyle ortaya çıkar.
Elektrik olgusunda rol oynayan öteki parçacık yükü, pozitif işaretli olan protondur. Elektrik yüklü cisimler mıknatıs gibidir: negatif ve pozitif yüklü cisimler birbirini çeker, fakat benzer elektrikle yüklü olan iki cins birbirini iter.
Tahta, cam, plastik, seramik, hava vb bir hayli malzemede elektronlar atomlara sıkıca bağlıdır. misal şekilde verilen bütün bu malzemelerde elektronlar atomlara sıkıca yapışmıştır. Elektronlar devinim etmediği için bu malzemeler yalıtkan malzemeler şekilde nitelendirilir.
Ancak bir hayli metal malzemede elektronlar atomlarından ayrılıp devinim edebilir. Bu elektronlara özgür elektron denir. Altın, gümüş, bakır, alüminyum, çelik vb özgür elektronlara haiz malzemelerdir. Serbest elektronlar bu malzemeler üstünden elektriğin kolaylıkla geçmesini sağlar. Bu sebepten bu tür malzemelere iletken malzemeler denir. Hareket halindeki elektronlar elektrik enerjisini bir noktadan diğerine taşır.

Elektrik iki türdür. Statik elektrik ve Dinamik elektrik. Yaklaşık 2000 sene kadar önce,Yunanlı alim Thales Kehribarın kumaş parçasına sürtülmesi ile ufak kıvılcımlar çıkardığını görmüştü. Statik elektrik ilk defa bu biçimde gözlemlendi. Statik elektrik durgun, ergonomik şekilde iş yapmayan elektrik türüdür, kontrolsüz bir enerji şeklidir ve vakit vakit boşalmalar yapar.Yağmurlu havalarda bulutlar pozitif yüklü statik elektrikle dolarlar, yeryüzü negatif elektrik yüklü bulunduğu için, yüksek yerlerden bulutlara elektrik atlar buna yıldırım ismi verilir.
Eğer bu elektrik atlaması buluttan buluta ise o vakit şimşek ismini alır. Statik elektriğe; saçımıza sürdüğümüz tarakta, otomobilden indiğimizde tuttuğumuz kapı kolunda, Televizyon ekranına elimizi sürdüğümüzde de rastlarız. Statik elektrik elde etmek için meydana getirilen araca Van De Graaf jeneratörü ismi verilmekte bu jeneratörle 20 milyon volt kadar statik elektrik elde edilebilir.
İkinci elektrik türü Dinamik, kısaca hareketli elektriktir. Bu elektrik kaynakları Elektron devinimi sağlarlar. Elektronlar negatif kutuptan pozitif kutba doğru devinim ederler.
Dinamik elektrik iki tipdir.
1-) D.C. Direct Current kelimelerinin kısaltılmışıdır.
2-) A.C. Alternatif Current kelimelerinin kısaltılmışıdır.
D.C. elektrik deposu hepimizin oldukça iyi bilmiş olduğu piller, akümülatörler ve dinamolardır. Piller ve akümülatörler kimyevi reaksiyonlardan elektrik enerjisi üretirler,akümülatörler ve pillerin kimi tipleri yeniden doldurulabilir ve yeniden yeniden kullanılabilirler. Nikel Kadmiyum piller, Nikel Metal Hidrit piller bu tip pillerdendir. Akümülatörlerin asalı sülfürik asit içindeki kurşunun kimyevi reaksiyonudur. Dinamo ise tersine çalışan bir motor dur denilebilir. Kuvvetli bir manyetik alanda dönen bir sargının (bobin) üstünde elektrik akımı oluşması asalına dayanır. Düz akım denmesinin sebebi burada ki elektriğin bir volt vakit grafiğinde düzgün bir yol izlemesi sebebi iledir, kısaca bu elektrik çeşidinin voltajı giderek değişmez.
A.C. Alternatörler vasıtası ile elde edilen elektrik çeşididir. Alternatörleri döndürmek için ise, barajlarda su, elektrik santrallarında türlü yakıtlar kullanılır. A.C. denmesinin sebebi bu çeşit elektriğin giderek istikamet değiştirmesidir. A.C. nin niteliği transformatör tecrübe et aygıtlarla voltajın yükseltilebilmesi yada düşürülebilmesidir. Voltajın yükseltilebilmesi sebebi ile ırak mesafelere daha azca kayıpla gönderilen bu çeşit elektrik gündelik yaşamda en oldukça tercih ettiğimiz elektrik çeşididir. Doğru akım kaynaklarında + ve – kutuplar bulunduğu halde, alternatif akımda kutuplar yoktur.
Dinamo ile Alternatörün bulunuşu ve geliştirilmesinde katkıları olanlar içinde; Michael Faraday, Nicola Tesla ve Zenobe Gramme sayılabilir. İlk pili Alessandro Volta yapmıştır. İlk akümülatör Gaston Plante yönünden 1859 seneninde yapılmıştır.

Elektrik Akımı

Elektrik Akımı

Elektrik Akımı:
İletken maddelerin atomlarının son yörüngelerinde 4 ‘den az elektron bulunur. Atomlar bu elektronları 8’e tamamlayamadıkları için serbest bırakırlar. Bu yüzden bir İletken maddede milyonlarca serbest elektron bulunur. Bu maddeye elektrik uygulandığında elektronlar negatif (-) ‘den pozitif (+) yönüne doğru hareket etmeye başlar. Bu harekete “Elektrik Akımı” denir.
Elektrik akım şiddet birimine Amper denir. Bir devreden elektrik akımının akabilmesi için o devrenin Kapalı Devre olması gerekir.
Eğer devre açık olursa serbest elektronlar havada geçemeyecekleri için elektrik akımı akmaz. Bu şekilde ki devrelere de Açık Devre denir.
elektrik voltajı

elektrik voltajı

Elektrik Voltajı:

Bir su borusundan akan suyun hareketini bir iletkenden akan elektronların hareketine yani elektrik akımının akmasına benzetebiliriz. Borudan akan sudur, buna karşın iletkenden akan ise elektronlardır. Su borusu içinden suyun akabilmesi için mutlaka bir basınç farkı gereklidir. Örneğin bir su pompası ile su basılmalıdır ki su borudan akabilsin. Benzer bir şekilde elektrik devresinden de akımın akması için mutlaka bir kuvvete ihtiyaç vardır. Bu kuvvet olmadığı takdirde serbest elektronlar hareket edemez yani elektrik akımı akmaz. İşte serbest elektronları hareket ettirerek devreden elektrik akımının akmasına sebep olan kuvvete Voltaj denir. Voltaj birimi Volt’tur. Kısaca (V) veya (E) harfi ile gösterilir.
Direnç (Rezistans):
İletken cisimlerin üzerlerinden geçen akıma karşı gösterdiği mukavemete direnç veya rezistans denir. Yine su devresinden örnek verecek olursak; nasıl ki su borusunun çeperleri (iç yüzeyi) suyun akışına karşı bir mukavemet gösterir yani suyun borunun içinden akmasını zorlaştırırsa bir iletken içindeki atomlar ve elektronlar da serbest buna Direnç veya Rezistans denir. Elektrik akımına karşı olan bu mukavemet nedeniyle tel ısınmaya başlar ve akımın değeri büyüdükçe telin sıcaklığı da artar. Rezistans (Direnç) birimi Ohm’dur. Rezistans (R) sembolü ile gösterilir.
Elektrik Enerjisi:
Bir direncin üzerinden akım geçtiği zaman elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüşür. Devreye uygulanan voltajla devreden geçen akımı çarparsak elektrik gücünü bulmuş oluruz. Elektrik gücü ile de zamanı yani (saati) çarparsak elektrik enerjisini bulmuş oluruz. Birimi de Watt/Saat’tir (Kw/h).
Elektrik Devresi
Elektrik akımının iletilmesini sağlayan, iletken ya da iletkenler zinciri ve öğeler dizisidir. Bir elektrik devresinde, akımı oluşturan yüklü parçacıklara enerji veren pil ya da üreteç türü bir aygıt ile lambalar; elektrik motoru ya da elektronik bilgisayar gibi akım kullanan aygıtlar ve bağlantı telleri ya da iletim hatları bulunur. Öğeler birbiri ardına (seri) ya da yan yana (paralel) bağılıdır
Ülkemizde yerleşim alanları üstünden geçen ve zaman zaman evlerin çok yakınlarına kadar gelen yüksek gerilim hatları başka bir tehlike kaynağıdır. Bu gibi yerlerde televizyon antenlerin düzeltilmesi için dama çıkılması başlı başına ayrı bir tehlikedir. Çocukların uçurtmalarını almak için bir sopayla tellere dokunmaya kalkışmaları ölümle sonuçlanan kazalara yol açmaktadır. Bu hatlara 20 m. den daha yakına gelmek son derece tehlikelidir.
elektrik kuvvet tesisat sembolleri

elektrik kuvvet tesisat sembolleri

ELEKTRİK

NASIL

ÜRETİLİR?
Elektrik, bakır benzeri iletken bir telin manyetik bir alan içerisinde devinim ettirilmesi ile üretilir. Elektrik jeneratörü, bir mıknatıs içerisinde dönen (ROTOR) sarılı iletken tellerin bulunmuş olduğu (STADOR), ve bu tellerin mıknatıs içerisinde dönmesiyle elektrik akımı üreten bir makinedir. Evlerimizde, işyerlerimizde, endüstride gereksinim duyduğumuz büyük miktardaki elektrik enerjisini elde etmek için, elektrik jeneratörlerini döndürecek büyük kuvvet santrallerine gereksinim duyarız. Çoğu kuvvet santrali, jeneratörü döndürmek için ısı imalatında bulunurlar.

Bugün birkaç çeşit elektrik üretme metodu vardır. Bilindiği benzeri tabiatta hiç bir enerji yoktan var edilmez; Elektrik üretirken de yoktan var edilmiyor, doğada bulunan ve var olan ancak; “Isı, Güneş, yel ve benzerleri” benzeri dolaysız kullanması daha cokzor olan fark enerji türlerinin biçim değiştirmesiyle elde edilmektedir.

Fosil yakıtlı santraller ısı imalatı için tabii gaz, kömür ve petrol yakarlar. Nükleer santraller da uranyum yakıtını parçalayarak ısı üretirler. Ancak tüm bu fark tip santraller ürettikleri ısıyı, suyu buğu durumuna dönüştürmek için kullanırlar. Oluşan buğu ise elektrik jeneratörüne bağlı olan türbine verilir. Su buharı, türbin şaftı üstünde bulunan binlerce kanatçık üstünden geçerken daha ilkin imal edilen ısıdan almış bulunduğu enerjiyi kullanarak, türbin şaftını döndürür. İşte bu dönme, jeneratörün elektrik üretmek için gereksinim duyduğu mekanik harekettir. Jeneratörde oluşan elektrik ise mesajım çizgileri denilen iletken teller ile kullanılacağı yere gönderilir.

Elektrik üretmek için uygulanan öteki bir metod ise hidrolik santrallerdir. Bu metod ile barajlarda biriktirilen su, bir su türbinini üstünden geçirilir ve türbine bağlı elektrik jeneratörü döndürülerek elektrik üretilir.

Yukarıda söz edilen bu yollar büyük miktarlarda elektrik enerjisini üretmek için kullanılırlar. Bunların yanı sıra rüzgar, güneş ve jeotermal enerji kullanarak da elektrik üretilmektedir. Ancak bu tür kaynaklardan imal edilen enerji miktarı aslolan ihtiyacımızı kendi başına karşılamaktan uzaktır.

Su, güneş, yel ve jeotermal kaynaklara, yenilenebilir enerji kaynakları denir. Bu kaynaklar ötekiler benzeri tükenmezler. Petrol, tabii gaz, kömür, uranyum benzeri maddeler önümüzdeki birkaç asır içerisinde tükenecektir.

Bu tür işlemlerin yapıldığı sistemlere de umumi şekilde elektrik santralleri denir

Temel Elektrik Kavramları:

a) Elektrik Nedir?:

Bütün cisimler moleküllerden yada atomlardan alana gelmiştir. Yani bir cismi parçalara ayıracak olursak nihayetinde o cismin hususi durumunu taşıyan en ufak parçanın bir molekül yada bir atom bulunduğunu görürüz. Atom ise merkezdeki çekirdek ve bunun çevreninde hızlıca dönen elektronlardan oluşmuştur.

Bazı cisimlere ilişik atomların dış yörüngelerinde bulunan elektronlar ısı, manyetik alan, kimyevi tepki benzeri kimi tesirlere maruz kaldıkları zamankolaylıkla yörüngelerinden koparak özgür duruma gelirler. Bu biçimde atomdan ayrılan elektrona özgür elektron ismi verilir.

İşte elektrik akımını, elektrik voltajını alana getirerek elektrik motorlarının dönmesini, elektrik ampullerinin ışık vermesini, elektrik fırınlarının yiyecek pişirmesini elde eden tamamı ile yukarıda söz ettiğimiz özgür elektronlardır ve bu özgür elektronların hareketetmesidir. Kısaca özgür elektronların elektrik akımını ve voltajını alana getirmesine ve bunların kullanılmasına elektrik diyebiliriz.

b) Elektrik Akımı:

Elektrik akımı iletken bir cismin kesitinden geçen özgür elektron miktarıdır. Başka bir söylemle elektrik akımı özgür elektronların iletken madde içinden akmasıdır.

Elektrik akım sertlik birimine Amper denir. Bir devreden elektrik akımının akabilmesi için o devrenin Kapalı Devre olması gerekir.

Eğer dönem açık olursa özgür elektronlar havada geçemeyecekleri için elektrik akımı akmaz. Bu biçimde ki devrelere de Açık Devre denir.

c) Elektrik Voltajı:

Bir su borusundan akan suyun hareketini bir iletkenden akan elektronların hareketine kısaca elektrik akımının akmasına benzetebiliriz. Borudan akan sudur, buna rağmen iletkenden akan ise elektronlardır. Su borusu içinden suyun akabilmesi için kesinlikle bir tazyik farkı gereklidir. Mesela bir su pompası ile su basılmalıdır ki su borudan akabilsin. Benzer bir biçimde elektrik devresinden de akımın akması için kesinlikle bir kuvvete gereksinim vardır. Bu güç olmadığı takdirde özgür elektronlar devinim edemez kısaca elektrik akımı akmaz. İşte özgür elektronları devinim ettirerek devreden elektrik akımının akmasına neden olan kuvvete Voltaj denir. Voltaj birimi Volt’tur. Kısaca (V) yada (E) harfi ile gösterilir.

d) Direnç (Rezistans):

İletken cisimlerin üzerlerinden geçen akıma karşı gösterdiği mukavemete direnç yada rezistans denir. Yine su devresinden örnek verecek olursak; iyi mi ki su borusunun çeperleri (iç yüzeyi) suyun akışına karşı bir direnç gösterir kısaca suyun borunun içinden akmasını zorlaştırırsa bir iletken içindeki atomlar ve elektronlar da özgür buna Direnç yada Rezistans denir. Elektrik akımına karşı olan bu direnç sebebiyle tel ısınmaya adım atar ve akımın kıymeti büyüdükçe telin sıcaklığı da artar. Rezistans (Direnç) birimi Ohm’dur. Rezistans (R) sembolü ile gösterilir.

e) Elektrik Enerjisi:

Bir direncin üstünden akım geçmiş olduğu vakit elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüşür. Devreye uygulanan voltajla devreden geçen akımı çarparsak elektrik enerjisini bulmuş oluruz. Elektrik gücü ile de vakiti kısaca (saati) çarparsak elektrik enerjisini bulmuş oluruz. Birimi de Watt/Saat’tir (Kw/h).

Elektrik Tesisatı

Priz
Duvar içine döşenmiş olan akım hattını, rastgele bir elektrikli aleti çalıştırmak suretiyle kullanabilmemiz için uygulanan faz-nötr ve topraktan alana gelen çıkış hattıdır. Aydınlatma personelleri için uygulanan kimi prizlerin toprak hattı yoktur. Prizler, sağ ve sol tarafta bulunan tırnaklar yardımı ile sabitlenir.
Prizlerde kabloların gireceği ayaklar, ortası delik bir küp şeklinde olup üst ya da taraf taraflarından bir vida ile sıkılır. Eğer ahşap üstüne priz monte edecekseniz, ağaç vidası kullanmalısınız.

priz modelleri

priz modelleri

Fiş
Bir prizden alınan cereyanı, kablonun öteki ucundaki alete iletmekte kullanılır. Evlerde uygulanan fişler, çoğunlukla iki ayaklı olup, toprak olanların, toprak çizgileri bu ayaklara dik olan çeperlerin ortasında bulunurlar. Prize sokulduğu zaman, prizdeki toprak hattının metal ucu, bu oyuğa değerek devreyi tamamlar.

fiş ve priz modelleri

fiş ve priz modelleri

Priz Ve Fiş Uyumları
Fişlerin prizlerle ehemmiyeti büyüktür. Eğer, ince çubuklu bir fişi kalınca delikli bir prize sokarsanız, bu çubuklar tam manasıyla priz deliklerinin metal aksamına değmeyeceği için, rezistans yapar ve ısınırlar. Bu vaka da giderek prizin kararmasına, metal ayakların erimesine neden olur. Farkedilip, değiştilmediğinde yangın çıkabilir. Onun için fiş ile prizin uyumu oldukça önemlidir.

Lamba Duyu
Plastik aksamlar, vakit içerisinde ısınarak erir yada giderek kırılabilir. Gevşer ve lambaların sıkılarak takılmaları sırasında boşa dönmeye başlar. Porselen duy kullanırsanız, kırılmaması şartıyla, duy değişiklik yapmak mecburiyetinde kalmazsınız. Aldığınız duyu takarken gövdesinden tutmalısınız. Cereyanı kesip, kablonun ucunu temizleyip sıyırınız. Telleri, vidalı ayaklara geçirerek vidaları, çok olmamak suretiyle sıkınız. Duyun üst bölümünde bulunan yuvarlaklara oturtunuz ve vidalayınız.

Elektrik Düğmesi
Duvar içinden çekilen hat, tavana faz yada yansız şekilde geldikten sonra, faz hattı, duvar içerisinde tavana erişmeden ilkin butondan geçer. Geliş ve gidiş şekilde görünen bu iki kabloya, butonun ayaklarını bağlayarak vidalarını sıkınız. Duvara monte etmek için, priz montajında bulunduğu benzeri dış gövdeyi duvara sıkıca bastırarak, sağ ve sol vidaları sıkınız.

Elektrik Düğmesi

Elektrik Düğmesi

ELEKTİRİK TESİSAT İŞİNDE KULLANILAN BAŞLICA MALZEMELER

Bina içi elektrik panoları ve tabloları
Bıçaklı şalterler,pako şalterler,koruyucu şalterler,enversör şalterler,kontaktörler,şamandıralı şalterler,sigortalı şalterler,yldız üçgen şalterler
Bıçaklı sigortalar,buşonlu sigortalar,anahtarlı otomatik sigortalar
Voltmetre,ampermetre,frekansmetre,metreler,sayaç,topraklama ölçüm cihazlar
Topraklma personelleri (Kablo,kofre ,muf vb)
Bina içi besleme kabloları (NYA,NVPV,NYM)
Yer altı kabloları (NYY,NYCY,NYRY,NAYCY,NAYFY)
Kablo boruları,kablo boruları
Aydınlatma armatürleri
Boatlar
Prizler
Anahtarlar
Duylar,fişler
Ampuller
Elektrik aydınlatma armatürleri
Zayıf akım kabloları
Zayıf akım kablo kutuları
Aşırı gerilim savunma elamanları
Donma ve buzlanmaya karşı elektrikli sistem ısıtma elamanları(İç ve dış mekanlar,tesisler, donanımlar ve ekipmanları

ELEKTİRİK TESİSATI

NASIL

DÖŞENİR

BORU VE BUATLAR

1.1. Tesisat Boruları

Elektrik enerjisi alıcılara yada kumanda personellerine iletkenler aracılığı ile ulaşmaktadır. Üzerinden akım geçen iletken kabloların çevreye ziyan vermemesi ve iletkenlerin dış darbelerden korunması için yalıtkan bir gereç olan boru içinden çekilir.

Bergman boru, peşel boru, PVC boru, spiral (bükülgen) boru, çelik (stalpanzer) boru olmak suretiyle türlü borular vardır.

Bergman Boru: İç bölümü vernikli kartonla kaplı alüminyum yada yumuşak çelik sactan tamamlanmış sıva üstü tesisatta uygulanan boru çeşididir. Son zamanlarda kullanılmayıp, daha önceki hane tesisatlarında görülmektedir. Bergman borunun boyu 3 m. olup, boru çapı 9–11–13,5–16–23–29–36–48 mm dir.
Peşel Boru: İnce çelik sactan yapılmış, paslanmaya karşı hususi bir madde ile kaplanmış ve iç bölümü yalıtımsız boru çeşididir. Son zamanlarda kullanılmayıp, daha önceki evlerde sıva altı tesisatlarında görülmektedir. Peşel boru çapları TS–7’ ye nazaran 8–14–18–26–37 mm’dir.
PVC Boru: PVC (polivinil clorür) maddesinden yapılır. PVC (plastik) borular nemden etkilenmez, basit işlenebilir, dayanıklı, hafif, boya ve hususi bakım istemez ve benzer vakitte iyi bir yalıtkandır. Plastik borular, beton borusu ve duvar borusu olmak suretiyle iki çeşittir. Beton borusu sert plastikten yapılır. Demir ve harçların baskısı karşısında ziyan görmemesi emeli ile sert şekilde yapılır. Duvar borusu ise daha işlenebilir olması açısından yumuşak plastikten yapılmıştır. PVC boru, sıva altı tesisatta kullanılabilir. PVC (plastik) borular 3’er m. uzunlukta çubuk ve 50-100’er m. uzunlukta kangallar hâlinde satılır. Plastik boru çapları ise 14-18-26-32-40-50-63 mm’dir.
Spiral (Bükülgen) Boru: Spiral borular, arzulanan açıda bükülebilen borulardır. Elektrik tesisatında kolon hatlarında, kiriş dönüşlerinde ve dönüşlerin oldukça bulunduğu yerlerde kullanılır. İşçiliği kolaylaştırır. Spiral borular, metal ve yalıtkan gereçlerden yapılır. Metal şekilde galvanizli çelik, kalaylı çelik ve izoleli çelikten meydana getirilen çeşitleri vardır. Spiral boru çapları 9–11–14–18–26–32–37 mm olup, panolar için ek olarak pano spirali(ince ) ve pano spirali (kalın) olmak suretiyle 25–50–100 m boylarında kangal şekilde üretilir.
Çelik (Ştalpanzer) Boru: Yumuşak çelikten meydana getirilen yalıtkanlı ve yalıtkansız çelik borular yerine daha oldukça galvanizli çelik borular seçenek edilmektedir. Galvanizli çelik borular:
Galvanizli dişsiz çelik boru
Galvanizli dişli çelik boru
Galvanizli çelik spiral boru şeklinde üretilmektedir.
Galvanizli Dişsiz Çelik Boru: Galvanizli dişsiz çelik borular, umumi kullanım emelli işçilik ve montaj açısından ekonomik borulardır. Boruların standart uzunlukları 3,05mve dış çapı 17,90–23,40–29,50– 44,20–55,80–73–88,90–101,60–114,30 hususi alaşımlı yüksek kaliteli çelikten yapım edilmiş olup sıcak daldırma metodu ile galvanizlenmişlerdir. Borular, dişsiz olduklarından dolayı oldukça süratli bir biçimde montaj yapılabilir. Değişik aksesuarlar ve bükme aparatlarıyla şantiyede montaj esnasında elle bükme yapılabilir. Manşon, rakor ve öteki fitingler kullanmak için rastgele hususi bir alet gerekmez. Boruların içi imalattan sonrasında temizlendiğinden ve kayganlaştırıcı hususi bir madde ile kaplandığından dolayı kablo çekmek kolaylıkla süratli bir biçimde ve izolasyona (yalıtım) ziyan vermeden yapılabilir. Bu borular, yalnız kabloları mekanik zarardan savunmakla kalmaz; benzer vakitte devrelerin elektromanyetik müdafaasını da yapar. Yangına ve dumana karşı içten ve dıştan savunma elde eden en güvenli döşem sistemidir. EMT boru tesisatı uygulandığında ek olarak döşem içinde topraklama hattı çekilmesine gerek yoktur
Galvanizli Dişli Çelik Boru: Her türlü ex -proof ve ağır hizmet tipine müsait elektrik döşem borularıdır. Yüksek et kalınlığı ve konik diş sistemi yardımı ile alev sızdırmazlık niteliğine sahiptirler ve şiddetli mekanik darbelere karşı koyabilirler. Her bir boru, 3.05 m. uzunlukta olup çapı 20,70-26,10-32,80-47,80-59,90-72,60-88,30-100,90-113,40-141,30168,30 mm olan her iki ucunda diş açılmış, bir ucunda plastik diş savunucu ve öteki ucunda ise bir tane boruyu boruya ekleme mufuyla (caupling) sevk edilmektedir. hususi alaşımlı çelikten yapım edilmiş olup sıcak daldırma metodu ile galvanizlenmiştir. Boruların içleri kabloların sorunsuz ve zararsız bir biçimde çekilebilmesini sağlayacak biçimde çapaklardan arındırılmış ve kaydırıcı bir araç-gereç ile kaplanmıştır.
Galvanizli Çelik Spiral Boru: Yüksek mekanik dirence ve benzer vakitte da bükülme niteliğine haiz borulardır. hususi alaşımlı çeliğin sıcak daldırma metoduyla galvanizlenmesiyle yapım edilmiştir. Galvanizli çelik spiral boru 15–30–75 m boyunda, 15,50–23.30.28.07–35,05–49,50– 62,20–77,70–90,40–103,10–115,80 mm çapında yapım edilmektedir. Daha oldukça asma tavan altında armatür montajında ve dahili uygulamalarda seçenek edilen bu borunun monte edilmesi ve işlemesi oldukça kolaydır.

1.2. Buatlar

Buatlar (ek kutusu), elektrik tesisatında iletkenlerin birbiri ile irtibatının yapıldığı kutudur. Eklerin, buat haricinde başka bir yerde yapılması yasaktır. Buat kullanım yerine nazaran ayrıcalıklı ölçülerde ve tiplerde olabilir.

1.2.1.Çeşitleri ve Standart Boyutları

Buatlar kullanıldıkları tesisatın yapısına ve kullanıldıkları yere nazaran ölçü buat (derin), kare buat, tünel buat, kontralı buat, sıva üstü buat, antigron buat, dahili tip galvanizli çelik buat, harici tip buat, kondulet buat olmak suretiyle çeşitlere ayrılır.

Norm Buat: Dairesel tip buat türüdür. Boruların giriş çapına nazaran buat boru girişleri de ayrıcalıklı çaplarda olur. Buatlar, boru giriş sayısı dikkate alınarak ansızın çok (2–3–4) girişli şekilde yapım edilirler. Derinlik şekilde 37 mm ve çap şekilde 70 mm ebatlarında üretilmektedir.
Kare Buat: Kare buat, tesisatta iletken irtibatı oldukça olan yerlerde kullanılır. Örneğin; ana dağıtım noktalarında (kolon hatlarında, linye hattı başlangıcında, apartman dairelerindeki geçiş noktalarında…). Kare buatlar, 8×8, 10×10, 12×12, 15×15, 20×20, 26×12 mm’dir.
Tünel Buat: Tünel buatlar, dairesel buat çeşidi olup boru girişleri kare buat girişinin aynısıdır. Boru girişi, buat üstündeki dairesel kısımları kesici yardımı ile açarak yapılır. Buat derinliği 42 mm ve dış çap uzunluğu 80 mm dir.
Kontralı Buat: Kontralı buatın yapısı tünel buata benzer. Yapı şekilde tek farkı, alttan girişinin de olmasıdır. Buat derinliği 42 mm ve dış çap uzunluğu 80 mm’dir.
Sıva Üstü Buat: Sıva üstü buatlar daha oldukça daha önceki yapılarda görülmektedir. Son zamanlarda de sıva üstü tesisatlarda kullanması mevcuttur. Buat çapı 52 mm ve derinliği 18 mm’dir.
Antigron Buat: Nemli yerlerde kullanılır. Sıva üstü elektrik tesisatında kullanılır. Kare ve dairesel olmak suretiyle iki tipte üretilir. Dairesel olanları 70, 90 mm, 3 girişli ve4 girişli şekilde üretilir. Antigron kare buatların boyutları 85×85, 100×100, 180×110 mm’dir.
Dahili Tip Galvanizli Çelik Buat: Galvanizli çelik buatlar 1.6 mm kalınlıktaki galvanizli çelikten, tek bir parçadan preslenerek yapım edilmiş olup en ağır koşullara nazaran dizayn edildiğinden yüksek mekanik dirence sahiptir. Galvanizli çelik boru tesisatında kullanılır.
Harici Tip Buat: Harici tip buat, gri renk fırın boyalı dökme alüminyumdan yapım edilmiş olup netlikle paslanmaz ve harici hava koşullarına karşı son aşama dayanıklıdır. Sıva üstü tesisatta kullanılır. 102×102 ve 102×51 mm ebatlarında üretilmektedir.
Kondulet Buat: Dökme alüminyumun gri epoksi fırın boya ile boyanmasıyla yapım edilen tesisatta dirsek şekilde dönüşlerde, kablo çekmede, döşem içindeki kablolara İlave yapmada ve bakımda kolaylık sağlamaktadır. 1/2¨ ile 1¨(inç) içinde fark ebatlarda üretilmektedir.
1.3. Kasalar

Elektrik tesisatında sıva altı tesisatta anahtar, priz benzeri personellerin duvara sabitlenmesinde kullanılır. Sıva üstü tesisatta kanallarda hususi yapım edilmiş olan kasalar kullanılır. Elektrik tesisatında uygulanan kasalar, kullanılacağı yere nazaran fark türde ve boyuttadırlar.

Elektrik tesisatında kullanılan kasalar, derinlik olarak 40–42–44–45–50–54–56–62–64 mm ve çap olarak 60–61–62–64–65–66 mm ölçülerinde üretilmektedirler.

1.4. Tavan ve Duvar Borusu Döşeme

 

1.4.1. Döşeme İşlem Sırası

Proje denetim edilerek ihtiyaç duyulan boru, dirsek, buat, kasa temin ediniz.
Tavan borusunu, inşaatın tavan betonu dökülmeden ilkin döşeyiniz (projeye göre).
Duvar borusu döşemek için çekiç, çivi ve duvar kırıcı malzemeler ile boru, buat ve kasa yerlerini Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği dikkate alarak kırınız.(Projeye göre)
Duvar borularını dirsek, buat ve kasa kullanarak duvara döşeyiniz.
Boruyu duvara beton kullanarak sabitleyiniz.
1.4.2.Döşemede Dikkat Edilecek Hususlar

Tavan borusu döşenirken buat ve alıcı (lamba, vb.) dikkate alınarak döşenmelidir.
Tavan borusu kesilirken ağzı muntazam olacak biçimde kesilmelidir.
Kesme işlemi için kesici aletle boru etrafını bir kez dolanıp, kesik bölümün her iki yönünden boruyu bükerek iki bölüme ayırmak yeterlidir.
Tavan borularının sert boru olmasına dikkat edilmeli ve tavan borusunun demir ile ezilmemesi için tahta takoz yada ufak düzgün taş kullanılmalıdır.
Demir altına gelen kısımları takoz ile yada taş ile borunun taraf yönünden muhafaza ederek konulmalıdır.
Lamba irtibat yerlerindeki boru ağzına harç girmemesi ve lamba donanım bölümünün monte edilmesi için pater (tahta parçası) kullanılmalıdır.
Tavan borusunun beton dökülürken devinim etmemesi için tahta takoz kullanılarak sabitlendirilmelidir.
Duvar borularını döşerken binanın yıpranmamasına dikkat edilmelidir. Kıvrımın oldukça bulunduğu yerlerde spiral boru kullanılmalıdır.
Boru döşenecek kısımları, geçecek boru sayısına nazaran muntazam şekilde kırmalıyız.
Duvar borusu döşenecek bölümü kırarken tuğla, briket ve taşların harç ile birleşen bölümü seçenek edilmelidir.
Duvarlara oluşturulan kanallar yatay ve düşey konumda olmalıdır. Ayrıca borular bacalardan ırak tutulmalıdır.
Boruları 90? dönüş yaptığında dirsek kullanılmalıdır.
Duvar borusu döşeme işleminde sabitlemek için çimento ve hususi çivi kullanılmalıdır. Çivi ile sabitlemede borunun ezilmemesine dikkat edilmelidir. Alçı kullanılmamalıdır.
Borular, kanallara iyice gömülmelidir.
Tavan borusu döşerken uzun hatlarda buat kullanılmalıdır.
Boru birleştirme işleminde muf (boru ekleme gereci) kullanılmalıdır.
1.5. Buatları Yerleştirmek

1.5.1. İşlem Sırası

Buat yerlerini duvar kırma malzemeleri ile muntazam bir biçimde açınız.
Buatları boru döşendikten sonrasında çimento kullanarak sabitleyiniz.
1.5.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Boru irtibatı çok olan yerlerde kare buat kullanılmalıdır.
Buatların tavan, kapı ve pencereden uzaklığı, Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği dikkate alınarak eşit uzaklıkta olmalıdır.
Buat yerleştirme işleminde duvar içine çok gömülerek sıva altında, azca gömülerek sıva dışına çıkıntı yapmamasına dikkat edilmelidir.
Buat içine harç girmemesi için buat kapağı yada kâğıt kullanılarak kapatılmalıdır.
Buat sabitleme işleminde çimento kullanılmalıdır.
1.6. Kasaları Yerleştirmek

1.6.1. İşlem Sırası

Kasa yerlerini duvar kırma malzemeleri ile muntazam bir biçimde açınız.
Kasaları boru döşendikten sonrasında çimento kullanarak sabitleyiniz.
1.6.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Kasaların döşemeden uzaklığı Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği dikkate alınarak eşit uzaklıkta olmalıdır. Yan yana olan kasaların birbirine olan uzaklıklarına da dikkat edilmelidir.
Kasa yerleştirme işleminde duvar içine çok gömülerek sıva altında, azca gömülerek sıva dışına çıkıntı yapmamasına dikkat edilmelidir.
Kasa içine harç girmemesi için buat kapağı yada kâğıt kullanılarak kapatılmalıdır.
Kasa yerleri, kullanımını engelleyecek biçimde kapı arkasında olmamalıdır.
Ekonomik olması için buatlardan her bir kasaya boru geçişi yapılması yerine kasalar arası geçiş yapılmamalıdır.
Kasa sabitleme işleminde çimento kullanılmalıdır.
1.7. Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği

Elektrik tesislerinde fakat yürürlükteki alakalı Türk Standartları’na müsait borular kullanılabilir.
Bergman ve ştalpanzer borular, sıva üstünde ve sıva altında; peşel borular ise fakat sıva altında kullanılabilir.
Yürürlükte bulunan alakalı Türk Standartları’na müsait plastik elektrik döşem boruları sadece sıva altında kullanılabilir.
Boruların ağzı çapaklı ve keskin köşeli olmamalıdır. İletkenlerin zedelenmemesi için boru uçlarına ağızlıklar takılmalıdır.
Boruların iç çapı ile kıvrılma yarıçapı ve sayısı, ihtiyaç duyulan sayıdaki yalıtılmış iletkenin zedelenmeden geçebileceği büyüklükte seçilmelidir. Seçme yapılırken iletkenlerin gerektiğinde değiştirileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Borular, içlerine su girmeyecek ve toplanmayacak halde yerleştirilmelidir.
Borular, kıvrıldıkları vakit kırılmamalı ve katlanma yerlerinden ya da dikiş yerlerinden açılmamalıdır.
Bergman borular, boru çapına müsait penslerle kıvrılmalı; ama boru içindeki izolasyon bozulmamalıdır.
Peşel borular, hususi dirseklerle kullanılmalıdır.
Borulu tesislerde iletkenler, boru ve T parçaları içerisinde eklenemez. İletkenler fakat irtibat kutuları (buatlar) ya da akım dağıtma kutuları içerisinde yalıtılmış klemenslerde eklenebilir.
Kutuların içerisinde halka (simit) klemensler vb. kullanılmalıdır. Bu kutular kolaylıkla açılabilmeli ve yoklanabilmelidir.
Peşel ve çelik boruların kutulara, anahtar ve priz kasalarına girmiş olduğu yerlerde boru ağızlarında iletkenler üstündeki yalıtkanların zedelenmemesi için ağızlık (entül) takılması vb. önlemler alınmalıdır.
Peşel borulu tesislerde kullanılacak olan peşel kutuların iç çapı enaz 58 mm olacak ve bu kutularda dörtten çok boru ile irtibat yapılmayacaktır.
Bir kattan diğeri kata açıkta geçecek peşel, bergman ve PVC borular zeminden 80 santimetre yüksekliğe kadar mekanik tesirlere dayanıklı olan metal borular içinde geçirilmelidir.
Duvar üstünde dirsekli boru kullanılarak meydana getirilen yapı giriş hatlarında boru, duvardan en azca 5 santimetre açıklıkta olmalıdır. Duvar arkasında basit tutuşabilen gereçler bulunursa bu açıklık en azca 30 santimetre olmalıdır. Boru ile duvar arasına en azca 30 santimetre genişliğinde elektrik arkına dayanıklı bir levha yerleştirilirse yukarıdaki açıklıklar daha ufak tutulabilir. Bu şekildeki yapı giriş hatlarında da basit tutuşabilen gereçlerin iletkenlere yaklaşmasını durdurucu önlemler alınmalıdır.
Bu yerlerde sadece oldukça damarlı termoplastik kılıflı, yalıtılmış iletkenlerle metal olmayan borular içinde çekilen bir damarlı termoplastik yalıtkanlı iletkenler sıva altına kuruluş edilerek kullanılabilir.
Boru iç çapları, tablo 1’e müsait şekilde seçilmelidir.
Anahtardan anahtar altı prize geçiş yapılamaz. Bu priz bulunmuş olduğu konum şekilde bu ismi almıştır. Anahtara ve anahtar altı prize gelen besleme iletkenleri düzgüsel şekilde ayrı borular içerisinde çekilir.
Sıva içerisinde ve altında çekilen hatlar, el erişme alanları haricinde ve mekanik bakımdan savunmuş sayılırlar. Tavan ve duvar boşluklarından geçirilen hatlar, mekanik tesirlere karşı ek olarak korunmalıdırlar. Sıva içerisinde ve altında çekilen hatlar, olabildiğince yatay ya da düşey şekilde döşenmelidirler.
Yapıların içindeki bacaların duvarları üstünden rastgele bir elektrik tesisi geçirilmemelidir. Dökme ya da sıkıştırılmış betondan meydana getirilen duvar, tavan ya da döşemelerin içerisinde ve betonarme demirlerinin üstünde ve altında fakat beklenebilecek zorlamalara dayanıklı termoplastik dış kılıflı iletkenler, çelik ya da termoplastik borular içinden geçirilen yalıtılmış iletkenler kullanılabilir. Toprak içerisinde ya da yapıların dışındaki içine girilemeyen kanallarda sadece yeraltı kabloları kullanılabilir.
Sıva altına döşenecek borular, sıva işlemi esnasında dışarı gelmeyecek halde belli noktalarda tel ve çivilerle duvara tutturulmalıdır. Bu amaçla netlikle alçı kullanılmamalıdır. Sıva altındaki iniş boruları dik ya da yatay şekilde döşenmeli ve kutuların anahtar ya da priz doğrultusunda olmasına dikkat edilmelidir.
Prizler, dağıtım kutusu şekilde kullanılamaz.
Ekler, duvarlarda 60 mm derinlikte olmak koşuluyla kasalarda; tavanlarda ise armatürde ve armatüre ait elemanlarla gizlenmiş kutular (buatlar) içerisinde yapılmalıdır.
Elektrik ve elektronik iç döşem uygulama projeleri; yürürlükte bulunan kanun, yönetmelik ve EMO plan standartlarına müsait şekilde hazırlanmalıdır.
Projede uygulanan bütün personellerin yerleri, tam şekilde belirtilecek ve en azından aşağıdaki standartlara uyulacaktır:
Anahtarlar, zeminden 110 santimetre ve prizler, zeminden 40 santimetre yukarıda olacaktır.
Tablolar, zeminden 200 santimetre ve buatlar, zeminden 220 santimetre yukarıda olacaktır.
Yukarıdaki elemanlar, kapılardan 30 cm; duvar birleşim noktalarından ve pencerelerden 50 santimetre uzakta olacaktır.
Tablo 1.1: NV (NYA) iletkenleri kullanılması zorunda ihtiyaç duyulan en ufak boru çapları NOT:NV (NYA) kablo simgeleri değiştirilmiştir,yeni sembolleri-HO5V-U,HO7V-U,HO7V-R

 

2.1. Yer Döşeme Altı Kanalları

2.1.1. Görevi

Elektrik enerjisinin kanallar aracılığı ile tavan ve duvar yerine zeminden (taban) mesajımını elde eden kanal sistemine döşeme altı kanal sistemi denir.

Döşeme altı kanal sisteminde ilk şekilde beton kanal sistemi kullanılmaktayken, çağımızda hızla gelişen teknolojinin gelişim göstermesi ile daha farklı, fakat kullanım kolaylıklı bir kanal sistemi kullanılmaktadır. Modern büro ve teknolojik yapı tasarımlarının, en iyi esneklik ölçülerine olanak tanır biçimde yapılması gerekmektedir. Bu biçimde tasarlanan mekânlar, gelecekte oluşabilecek yer ve sistem farklıklarına kolayca adapte olabilecektir. Döşeme kanal sistemi ile binanın iç bölümünün mimarı yapısı bozulmamakla birlikte çabalama ortamını da daha kullanım kolaylıklı hâle getirmektedir.

Kablo kanal sistemleri, çabalama ortamlarını kablo karışıklarından kurtararak estetik, güvenli ve emniyetli kablo dağıtımını sağlar. İş yerlerindeki çabalama alanlarının farklıklarına ya da kapasite artışlarına kolaylıkla adapte olur.

Sisteme erişim oldukça kolaydır. Gelecekteki gereksinimler, kanalların genişliği ve çıkış kutuların esnekliği sayesinde, kolaylıkla karşılanır. Dekorasyona dokunulmadan sistemin kapasitesi artırılır.

Kanal sisteminin avantajlarını dikkate aldığımızda tasarılama kolaylığı, oldukça sayıda çıkış alınabilme, basit ve süratli kablo dağıtımı, sağlam konstrüksiyon (yapı), kablo dağıtımında esneklik, süsleyici görünüm, basit ve fonksiyonel kullanım ve güvenli kablo dağıtımı benzeri avantajları mevcuttur.

2.1.2. Yapıları ve Yardımcı Gereçleri

Döşeme altı kanallar, yapılarına nazaran metal (galvaniz çelik) yada PVC asallı plastik yapıda olabilirler. Metal kanallar, çoğunlukla döşeme altında iki yada üç gözden oluşan bir yapıda, belli mesafelerde kablo çıkışları olacak biçimde döşenirler. Kablo çıkışlarının yapıldığı bölümlere buat ismi verilir. Buatlar ya yalnız kablo çıkışı şekilde kullanılır ya da kabloların sonlandırılacağı prizlere monte edilebileceği bir yapıda dizayn (tasarım) edilir. Metal kanalların bilhassa yarı açık kanalların kullanıldığı bölgeler ise çoğunlukla yükseltilmiş döşeme altları ve alçaltılmış tavan alanlarıdır. Bu bölgelerde zemine yada tavana hususi aparatlar ile monte edilerek kullanılırlar.

Döşeme altı ve yükseltilmiş döşeme kablo kanal sistemleri, kablo dağıtımına müessese hatıranda ve gelecekte olabilecek farklıklara analiz eder getiren, işletmede hatıranda oluşabilecek ihtiyaçlara taban oluşturan modüler bir sistemdir. Döşeme altı kanal sistemi, büyük endüstri atölyelerde( makinelerin bölgeleri duvardan ırak ve benzer mesafede olan) ve iş yerlerinde kurulum maliyeti çok olup çabalama kolaylığı elde eden kullanım kolaylıklı bir sistemdir.

Yükseltilmiş döşeme sistemi ve döşeme altı klimatizasyon, sistemin ana personelleri olup demonte bölmeler, alttan aydınlatma, elektrifikasyon ve yangın idrak etme söndürme sistemleri bu sistem içinde beraber uygulanmaktadır. Döşeme altı kanal sisteminde zayıf akım, güçlü akım ve data kabloları birbirinden ayrı şekilde benzer kanal içindeki kanal gözlerinden ayrı şekilde da çekilebilmektedir.

Döşeme kanal sistemi, döşeme altı kanal ile yapılmakla beraber, taban yüzeyinden balık sırtı döşeme kanal sistemi kullanılarak da döşeme işlemi yapılır. Balık sırtı kanal sistemine giriş, duvar kanalı ile yapılmaktadır.

Döşeme altı kanal sisteminde uygulanan muavin gereçler şunlardır: Dağıtım döşeme plakası (yükseltilmiş döşeme), döşeme altı buat ve döşeme altı priz kutusu, sütun ve yükseltilmiş taban kutusu, çıkış elemanı.

• Dağıtım Döşeme Plakası (Yükseltilmiş Döşeme): Yükseltilmiş döşeme, yapı betonarme tabanı üstünde ikinci bir döşeme yüzeyi oluşturur. Aradaki boşluğun mekanik, elektrik, havalandırma tesisatlarına ilişik boru, kablo ve kanal benzeri malzemeleri mekân içinde rastgele bir yıkma, yine yapma benzeri vakit ve para yitirilmesine yol açan yapı işlerine gerek kalmaksızın arzulanan noktaya hızla ulaştırılmasına imkan elde eden bir yapı malzemesidir.

Uygulama sahalarına bağlı şekilde gerek statik elektriği boşalım edebilecek kadar iletken ve gerekse tamamı ile yalıtkan yükseltilmiş döşeme sistemi 600×600 mm ya da 600×400 mm ebatlarındaki yüksek yoğunluklu sunta özlü (720–750 kg/m3) ya da karma oturumlar ile tamamı galvanize çelik ayarlanabilir ayak ve kuşaktan oluşmaktadır.

Yükseltilmiş döşeme panelleri uygulama sahalarına göre:

Anti-statik PVC
Anti-statik HPL
Linolyum
Granit ya da seramik
Ahşap ya da parke kaplı şekilde üretilmektedir.
Homojen PVC asallı taban kaplama malzemeleri tek tabakadan oluşan, kısaca aşınma tabakası olmayan ürünlerdir. Dolayısıyla üst yüzeylerinde bir savunma tabakası bulunmamaktadır. Üst yüzeyin korunması için rastgele bir kaplama bulunmaması hâlinde PVC yer kaplama malzemeleri, etrafsal etkenlerden kolayca ziyan görebilirler. Heterojen asallı PVC yer kaplamaları, çeşitli katmanlardan oluşurlar. Koruma tabakası, darbelere sürtünmelere ve çizilmelere karşı öngörülmüştür.

Dağıtım döşeme plakası montaj işleminden ilkin plaka ayaklarına zemindeki bozuklukları düzeltmek için yapıştırıcı sürülür. Kabloların döşeneceği ve buatın yerleştirileceği plakalar açılır ve döşeme işlemi yapılır.

 

Yükseltilmiş döşemenin avantajları:

Mekânlarda sonradan gerekebilecek değişiklere basit adapte olabilmeyi sağlar.
Bütün kablolama ve boru tesisatı, döşeme altından geçmiş olduğu için görüntü kirliliği önlenmiş olunur.
Sonradan gerekebilecek döşem değişikliklerinin kolayca gerçekleştirilmesini sağlar.
Özellikle kauçuk kaplı olanlar yangına karşı dayanıklıdır.
Anti-statik niteliği yardımı ile statik elektriği boşalım eder.
Modüler yapısı yardımı ile uygulaması kolaydır, ivedi bir uygulama yapılabilir.
Döşeme Altı Buat ve Döşeme Altı Priz Kutusu: Döşeme altı buatlar, prizlerin monte edilmiş olduğu kısımdır. Buat kapağı, savunucu kapak görevi yapar. Uygulamada kolaylık elde eden bir uygulama çeşididir. Priz monte edilmesi için altı tane priz yuvası vardır. Döşeme altı buatlar, zeminle benzer yüksekliktedir. Priz montaj işleminde priz çıkış kutusu ve priz kasası yükseltme adaptörü kullanılır. Priz kutusu, prizlerin yükseltilmesini sağlar.
Döşeme altı kanal sisteminde ek olarak geçiş buatları da kullanılır. Geçiş buatı, yükseltilmiş tabandan kabloların geçmesine olanak verir.

Sütun ve Yükseltilmiş Zemin Kutusu: Sütunlar, çabalama ortamında kolaylık elde eden zemine dikey şekilde oturtulan priz gruplarından oluşan bir yapıya sahiptir. Sütun ve bürotik bloklara girişler balık sırtı kanal, döşeme altı kanal ve döşeme altı boru aracılığı ile sağlanır.
Kanal Sonlandırıcı: Yer döşeme altı kanal döşemesinde kanal sonlandırıcısı şekilde kullanılır.
Çıkış Elemanı ve Kanal Seviye Ayar Elemanı: Çıkış elemanları, patlamalı tip kanallarda uygulanan muavin gereçtir. Kanal döşeme uygulamasında düzey personeli şekilde kullanılır. Kanal düzey ayar elemanı, kanalların yükseklik düzey ayarında uygulanan muavin gereçtir.
ev elektrik tesisatı döşemek

2.1.3. Çeşit ve Standart Boyutları

Döşeme altı kanallar kullanıldıkları yere göre:

Balıksırtı kanal
Döşeme altı kanal(düz tip)
Döşeme altı kanal(patlamalı tip)
Döşeme altı kanal(pencereli tip)
Yarı açık kanal şekilde çeşitleri mevcuttur.
ev elektrik tesisatı döşemek

Döşeme altı kanalların standart boyutlarını dikkate alırken yüksekliği, kanal genişliği ve boyu dikkate alınır. Kanalların boyutları oldukça farklılık göstermekle birlikte uygulamada en oldukça uygulanan kanal boyutları aşağıdaki gibidir:

Yüksekliği: 30–40–60–80 mm Kanal göz genişliği: 80–100–120–150–160–200–250–240–300–400 mm Boyu: 1500–2000–2400–2500 mm Balıksırtı kanalın boyu 2 m ve boyutu 20×92 mm’dir.

2.2.4. Döşeme Altı Borusu Döşeme

2.2.4.1. Döşeme İşlem Sırası

Proje incelenerek ihtiyaç duyulan araç-gereç teminini yapınız.

Projenin döşenecek taban üstünde tespitini sağlayınız (Yükseltilmiş döşeme ya da beton döşeme altına)
Termoplastik boru ile döşemede beton kırılacaksa mimari yapıyı bozmadan kırınız.
Yer döşeme altı boru döşemesinde yükseltilmiş döşeme kullanılacaksa yükseltilmiş döşemenin buat ve priz kutusu bölümlerine gelen kısımları kesiniz.
Boru ve buatların yerleştirmesi ve birbiri ile olan bağlantısını yapınız.
2.2.4.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Döşemede uygulanan boruların özelliklerine bakarak dayanımını denetim ediniz.

Boru ve buat bağlantılarını iyice sıkıştırarak denetim ediniz.
Düz boru yerine döşeme altında(beton altında) spiral boru kullanmayınız.
Termoplastik boru ile döşeme yaparken zemine tesir eden ağırlık dikkate alınmalıdır. Bu vaziyet dikkate alınarak boru yerine kanal seçenek edilmelidir.
Beton kırma yerine termoplastik boru üstüne beton dökülerek termoplastik borunun dayanımını artırınız.
2.3. Yer Döşeme Üstünde Priz ve Anahtar Yerleşimi

2.3.1. İşlem Sırası

Yer döşeme kanal ve boru döşemelerinde kanal ve boru döşeme işlemini yapınız.

Kanal ve döşeme borusunun buat ile bağlantısını yapınız.
Döşeme altı buat priz kasasını buat içine yerleştiriniz.
Priz çerçevelerini, priz kasası içine monte ediniz.
Buat çıkış kapağını monte ediniz.
Yer döşeme sisteminde anahtar yerleşimini sütun üstüne yerleştiriniz.
2.3.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Yer döşemede prizlerin yerleştirildiği buatların seçimine dikkat ediniz.

İhtiyaca en iyi yanıt verecek sayıda priz kasası buat sayısını belirleyiniz.
Sağlık açısından anahtarları zemindeki buat içine değil, sütun ve bürotik blok üstüne yerleştirilmesine dikkat ediniz.
2.4. Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği

Hatlar, mekanik yıpranmalara karşı müsait bölgelere döşenerek ya da uygun örtü ve kılıflar kullanılarak korunmalıdır. El ile ulaşılabilen uzaklıklar içerisinde döşenen iletkenler, mekanik darbelere karşı her vakit savunucu kılıflı şekilde ya da boru içerisinde çekilmelidir (elektrik işletme bölgeleri ve güçlü akım hava çizgileri bu kararın dışındadır ). İletkenlerin savunma biçimi, irtibat yerlerinde de sürdürülmelidir. Sıva içerisinde ve altında çekilen hatlar, el erişme alanları haricinde ve mekanik bakımdan savunmuş sayılırlar. Tavan ve duvar boşluklarından geçirilen hatlar, mekanik tesirlere karşı ek olarak korunmalıdırlar. Sıva içerisinde ve altında çekilen hatlar, olabildiğince yatay ya da düşey şekilde döşenmelidirler.

Yapıların içindeki bacaların duvarları üstünden rastgele bir elektrik tesisi geçirilmemelidir. Dökme ya da sıkıştırılmış betondan meydana getirilen duvar, tavan ya da döşemelerin içerisinde ve betonarme demirlerinin üstünde ve altında fakat beklenebilecek zorlamalara dayanıklı termoplastik dış kılıflı iletkenler, çelik ya da termoplastik borular içinden geçirilen yalıtılmış iletkenler kullanılabilir.

Toprak içerisinde ya da yapıların dışındaki içine girilemeyen kanalarda sadece yeraltı kabloları kullanılabilir. Döşeme geçişlerinde bulunduğu gibi, çok çekince söz mevzusu olan yerlerde iletkenler, sağlam bir biçimde tutturulmuş olan termoplastik boru, çelik boru ya da koruncaklar (mahfazalar) içinden geçirilmelidir.

Yalnızca elektrik hatlarının çekilmesi için kullanılmayan, içine girilebilen kanallarda ve yapı aydınlıkları benzeri yerlerde iletkenler fakat tertipli şekilde yerleştirilirlerse ve zarar veren tesirlere açık olmazlarsa döşenebilirler. Dökme ya da sıkıştırılmış betondan meydana getirilen duvar, tavan ya da döşemelerin içerisinde ve betonarme demirlerinin üstünde ve altında ancak

beklenebilecek zorlamalara dayanıklı termoplastik dış kılıflı iletkenler, çelik ya da termoplastik borular içinden geçirilen yalıtılmış iletkenler kullanılabilir.

Tavan aralarına kuruluş edilecek ve ayakaltı yerlerden geçecek kuruluş bölümleri, çelik boru içinden geçen antigron ve benzeri iletkenlerle ya da yeraltı kabloları ile yapılmalı, olabildiğince kutu vb. donatım gereçleri kullanılmamalıdır.

Tahta benzeri yanabilen yapı bölümleri üstünde bulunan yapı irtibat kutularının altına elektrik arkına dayanıklı levhalar konulmalıdır. Yapı irtibat kutuları, basit erişilebilir bölgelere konulmalı ve bu yerlerin gerektirdiği halde suya ve dış tesirlere karşı savunmuş tipte olmalıdır.

Açık havada ve nemli yerlerde uygulanan yapı irtibat kutuları, püskürtme suya karşı savunmuş tipte olmalıdır. Yeraltına döşenecek kablolar, sokak ve bölgelerde en azca 80 santimetre derinlikte gömülmelidir. Bu yerlerin haricinde derinlik en azca 60 santimetre olabilir. Bu derinlik, mecburi hallerde hususi savunucu önlemler alınarak 20 santimetre dolayında azaltılabilir.

Kablo kanallarının kanalı sağlam zeminli, muntazam ve taşsız olmalı, kablolar kum içerisinde ya da taşıayıklanmış toprak içerisinde kullanılmalıdır.

Yağlı kabloların uçlarındaki başlıklar, yağ sızmayacak ve içlerine rutubet girmeyecek biçimde kuruluş edilmelidir. Yeraltı kabloları döşendikleri yerlerdeki kimyevi ve mekanik tesirlere karşı savunmuş olmalıdır.

SIVA ÜSTÜ TESİSAT

3.1. Dübeller

3.1.1. Görevi

Dübel, plastikten tamamlanmış tutturma gerecine denir. Dübeller, beton ve duvar benzeri yerlerde elektrik kuruluş gereçlerini tutturmak için kullanılır. Eskiden kuruluş gereçlerini tutturmak için takoz kullanılırken, dübellerin kullanımının dağılması ile cokzor olan bu uygulama çağımızda seçenek edilmemektedir. Dübeller, beton ve duvar benzeri yerlerde delgi kullanılarak oluşturulan oyuklara yerleştirilir. Kullanacağımız dübeli montaj işleminde kullanacağımız vidanın boyun çapı ve boyuna nazaran seçenek etmeliyiz.

Matkap ile delme işleminde kullanacağımız dübel ebadı dikkate alınarak müsait delgi ucu seçilmeli ve ona nazaran delme işlemi yapılmalıdır. Eğer dübel yuvası, geniş açılacak olursa dübel, yuva içinde sıhhatli şekilde durmayacağından elektik gereçler de sıhhatli şekilde monte edilmemiş olur. Dübel, yuva içine yerleştirilirken alçıya batırılarak yerleştirme işleminin yapılması daha sağlıklıdır.

3.1.2. Standart Boyutları

Dübellerin kulanım alanları geniş olup, bu uygulama alanlarının yapısına nazaran dübelin yapısında ve şekillerinde değişim yapılmıştır. Uygulamada uygulanan dübel çeşitleri şunlardır: Plastik dübel, çelik dübeller(çakmalı dübel, gömlekli borulu dübel vb.), gaz beton dübel, alçıpan dübel vb. Plastik dübellerin çekildiğinde basit bir biçimde çıkmaması için tırnak kısımları vardır.

Uygulamada en oldukça uygulanan plastik dübel, 5-6-7-8-10-12 mm çapında üretilmektedir. Dübeller belli sayılarda ambalajlanmış poşet içinde satılmaktadır.

bina elektrik tesisatı döşemek

3.2. Kablo Kanalı

3.2.1. Görevi

Sıva üstü elektrik tesisatında, iletkenlerin sıva üstünden mesajımını elde eden süsleyici görünümlü kanal sistemine kablo kanalı denir.

3.2.2. Yapıları ve Yardımcı Gereçleri

Kablo kanal sisteminde kanallar, tavan ve duvara monte edilir. Kablolar ise bu kanallar içinden çekilir. Kenarı daha yüksek olan kanallar, daha oldukça ana denetim sistemlerinde yada veri (veri) kablolarını döşemede kullanılabilir. Yatayda bulunduğu benzeri dikeyde de istikamet değiştirebilmek için bütün genişliklerde basit monte edilebilen iç-dış bükey, yatay köşe, T ve dörtlü kavşak parçaları benzeri döşemede uygulanan muavin gereçleri mevcuttur.

Kanal döşemesinde dönüş kısımlarda modüler parçaları kanallara monte ederek daha sorunsuz bir montaj yapılmaktadır. Data, aydınlatma ve iletişim hattı kabloları ayrı bölümlerden çekilir. Bunun için kanal içine seperatör monte edilir.

PVC kanallarının avantajlarışunlardır:

PVC, korozyona uğramaz.

Kısa dönem benzeri bir vaziyet oluşturmaz.
Hafiftir.
Taşınması kolaydır ve ağırlık yapmaz.
Montajı, kesilmesi ve delinmesi kolaydır.
Kablo kanallar süsleyici bir görünüme sahiptir.
3.2.3. Çeşitleri ve Standart Boyutları

Kablo kanalları fark kalınlıklarda sac ile yapılabildiği benzeri PVC ile de yapılmaktadır. Son zamanlarda sıva üstü tesisatında PVC kanallar daha oldukça seçenek edilmektedir.

PVC kanallar 2-2.10-3 m boyunda, 16-20-32-40-60-65-75-80-85-100-105-120-130140-150-170-195-200-300-400-500 mm genişliğinde ve 12,5-16-20-25-35-40-50-65 mm kanal yüksekliğinde, delikli ve deliksiz şekilde yapılırlar. Delikli olanlar ısınan kablonun soğuması emeli ile kullanılır. Ray tipi kanallar duvar ve tavana monte edilen konsollar yardımı ile duvar ve tavana tutturularak döşeme yapılabilir.

bina elektrik tesisatı döşemek

Kullanılan kanal kapakları, uygulanan kanal ebatlarına nazaran seçenek edilmelidir. Kanal içine seperatör konulduğunda her bölme için ayrı kanal kapağı takılarak daha büyük ebatta kanallar için kullanabiliriz.

3.2.4. Kanal Döşemesi Yapımı

3.2.4.1. Döşeme İşlem Sırası

Projede uygulanan kablo kanalı yada kablo tavalarının tasarımı, tek çizgileri çizildikten sonrasında otomatik şekilde oluşturunuz.

Sistem, otomatik şekilde belirlediğiniz genişlikte kablo tavasını oluşturur. Köşeler ve kavşaklar otomatik şekilde bulunur ve oluşturulurlar. Ayrıca oluşturulan köşe ve kavşakların köşegen mi, yuvarlak mı olacağını kanal tesisatını döşeyen şahıs yönünden belirleyiniz.
Kanalları sabitlemek için dübel yerlerini belirleyiniz.
Gerekli malzemeler sağlandıktan sonrasında montaj personelleri kullanarak kanalların montajını yapınız.
Kanallar döşenen ayrı iletken çizgileri için kanal içine separatör montajını yapınız.
Kanallara bağlanacak dirsek yerlerini keserek dirsek ile kanal arasındaki irtibatı sağlayınız.
Kanal kapaklarını kapatınız.
3.2.4.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Kablo tavası yada merdiveninin miktarını atama etmeden önce kullanacağınız kablonun kesitini atama etmek gerekir.

Montaj işlemi yapılırken kanalların genleşme vaziyetleri dikkate alınmalıdır.
Kanal döşemede süsleyici görünüme dikkat edilmelidir.
3.3. Kroşeler

3.3.1. Görevi

Sıva üstü elektrik tesisatında kabloların sıva üzerine montajını elde eden montaj elamanına kroşe denir.

3.3.2. Yapıları ve Yardımcı Gereçleri

Kroşelerin kullanım alanı geniş olup, fark kullanım sahalarında kroşenin yapısı da değişmiştir. Kroşeler yapı şekilde kabloların rastgele bir yere monte edilmesini sağlayarak, çekilen iletken hattının daha güzel görünmesini ve dış etkenlerden kabloların etkilenmesini ve insanları elektrik enerjisinin etkilerinden korur. Uygulama şekilde evlerde, ufak iş yerlerinde daha oldukça kullanılmaktadır.

Kroşeler; yapı şekilde plastikten, metallerden (sac, bakır, galvanizli sac…) yapılırlar. Kroşeler arası uzaklık kablonun kesiti dikkate alınarak, iç döşem yönetmeliği dikkate alınarak değişir. Kroşeler yapı olarak; kabloları tutucu kısım, kroşenin montajını elde eden vida ve çelik çivi bölümünden oluşur.

3.3.3. Çeşitleri ve Standart Boyutları

Kroşe, kullanıldığı alana nazaran fark çeşitlerde yapım edilmektedir. Bunlar şunlardır;

Plastik çivili kroşe

Antigron kroşe
Ray kroşe
Tandır kroşe
Yapışkan kroşe
Vidalı kroşe
bina elektrik tesisatı döşemek

Kroşe çeşitlerinden gündelik yaşantımızda en oldukça kullanılanı, plastik çivili kroşe ve antigron kroşedir. Kroşelerin çoğunluğu 1-1,5-2-3-4-5-6-7-8-9-10 numaralı olmak suretiyle türlü çaplarda üretilmiştir.

3.3.4. Kroşe Döşemesi Yapımı

3.3.4.1. Döşeme İşlem Sırası

Kroşe döşenecek iletken hattının tespitini yapınız.

Vidalı tip kroşelerde delgi kullanarak kroşenin sabitlenecek bölümüne ilişik oyuklar açınız.
Dübel yerleştirilecek oyuklara dübeller yerleştirerek kroşelerin montajını yapınız.
Kablo yada boruyu kroşeler yardımı ile muntazam şekilde çekiniz.
3.3.4.2. Dikkat Edilecek Hususlar

Kroşeleri yerleştirirken muntazam aralıklı şekilde döşeyiniz.

Plastik beton çivili kroşelerin döşenmesinde çiviyi sıra ile aşağı ve yukarıya bakacak biçimde döşeyiniz. Döşeme işlemi daha sağlam tamamlanmış olur.
Soğuk, nemli ve güneş gören kısımlarda plastik beton çivili kroşe kullanmamaya dikkat ediniz.
3.4. Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği

Borular, duvarlara ya da tavanlara en oldukça 60 santimetre aralıklarla kroşe ile tutturulmalıdır. Bundan başka anahtar, priz, kutu, dirsek ve T-parçaları yakınına da (en çok 10 cm) kroşeler konulmalıdır.

İletkenlerin geçirilmesi için bırakılan boşluklar, tellerin kolayca ve yalıtkanların zedelenmeden geçmesini sağlayacak halde olmalıdır. Buboşluklardan birkaç lambanın akım devresi iletkenleri beraber geçirilebilir.
Sıva altı, sıva üstü ve etanj tesislerinde mecburi olmadıkça lambadan lambaya geçiş yapılmamalıdır. Dekoratif amaçla ve mecburi hallerde (mimari gereği vb.) lükstür. Klemens ve benzeri kullanılarak lambadan lambaya geçiş yapılabilir. Kazan dairesi, banyo, hamam ve benzeri benzeri nemli ve ıslak yerlerde lambadan lambaya geçiş yapılması tavsiye edilmez. Lambadan lambaya geçiş yapılması ihtiyaç duyulan ise geçişler lükstür. Klemens ve benzeri tertip eder kullanılarak yapılmalıdır.
Açık havada döşenen kablolar olabildiğince güneş ışınlarının etkilerinden korunmalıdır.
Kablolar, vaziyete nazaran toprak içerisinde kablo kanallarına ya da duvarlara tutturulan delikli tavalara yada merdiven raflara döşenmelidir. Deliksiz tamamlanmış tavalarla döşeme yapılması tavsiye edilmez. Toprak içine yerleştirilen kabloların altında ve üstünde ortalama 10 santimetre kalınlıkta elenmiş kum bulunmalıdır. Kablonun üstündeki kumun üstüne ve benzer kanala döşenen AG ve YG kabloları arasına bütün kablo süresince dolu tuğla yada enaz6cm kalınlıkta beton plaka yada plastik vb. malzemelerden tamamlanmış savunucu elemanlar yerleştirilmelidir.
Böylece çukuru açan işçilerin kazma darbelerinden kablo korunmalı ve orada kablo bulunmuş olduğu öncesinden anlaşılmalıdır. Bu koruyucunun ortalama 30 santimetre üstüne ise en azca 10 santimetre genişliğinde polietilenden tamamlanmış uyarışeridi konulmalıdır.

ÇAĞIRMA TESİSATI BAKIM ONARIM

1.1. Bakım ve Onarım Yapma Yöntemleri

Çağırma tesisatlarındaki bakım ve tamir faaliyetlerine geçmeden önce, bakım ve tamir mevzusuna iyi mi yaklaşacağımız ile alakalı kısa fakat mühim bilgiler verelim:

Bakım: Bir tesisin çalışmasını sürdürmesi ve bozukluk yaparak işlevini yitirmemesi emeliyle tesisatlarda uygulanan vasıta ve gereçlerin kullanılabilirliğinin denetim ve kontrol edilmesi faaliyetidir.

Onarım ise: Bozulmuş ya da eskimiş olan vasıta ve gereçlerin kullanılır ve işler vaziyete getirme işidir.

Günümüz bakım anlayışında, arızanın peşinden meydana getirilen tamir işleminden çok, arızanın ilk ortaya çıkmış olduğu andan itibaren tetkik edilmesi ve ihtiyaç duyulan tedbirler alınarak, fena sonuçların, vakit kaybının, gereksiz bakım işlerinin önüne geçilmesi ciddiyet kazanmaktadır. Bakım faaliyetlerini;

elektrik tesisatı bakım onarımı

olarak sınıflandırabiliriz. Kısaca açıklayalım;

Önleyici Bakım: Tesisatların donanım ve personellerinin çalışmalarını kafi ve müsait bir biçimde sürdürülmesi için tertip eden bakım türüdür. Önleyici bakım, döşem hasara uğramadan önlemek yada geciktirmek ve İlave şekilde alana gelen arızaların sertliğini azaltmak emeliyle uygulanır.

Peryodik Bakım: Tesisatların periyodik şekilde (belirli aralıklarla) kontrol edilmesi asalına dayanan bakım türüdür. Böylece, bozukluk alana getirebilecek vaziyetleri önlemek için bakımlarını yapmak yada hemen hemen mühim olmayan bir düzeyde iken ayarlama yapmak yada onarmak mümkündür olur.

Düzeltici Bakım: Tesisatın donanım ve personellerinin yine daha önceki çabalama şartlarına dönmesini elde eden bakım yöntemidir: Bu vaka ya arızalanan parçayı değiştirerek ya da onarmak şeklinde alana gelmektedir.

Bakım ve tamir faaliyetlerini ayrıca;

Planlı Bakım ve Onarım

Plansız Bakım ve Onarım
olarakta sınıflayabiliriz.

Planlı bakım ve onarım; Tesis yada makinaya belirli bir tasarı ve program içerisinde işlem yapılarak, düzgüsel işletme koşullarına nazaran çalışmasını temin etmektir.

Plansız bakım ve onarım; Bu sistemde makina yada kuruluş bozukluk yaptığında müdahale edilir.

1.2. Bakım ve Onarım Yapma

Bir zayıf akım tesisatına bakım ve tamir yapma gereksinimi türlü arızalardan kaynaklanabilir. Biz bunlardan en başta gelenlerini sıralayalım;

En oldukça rastlanan bozukluk tiplerini aşağıdaki benzeri sıralayabiliriz;

Çatlaklar,

Kırılmalar,
Deformasyonlar,
Aşınma,
Korozyon, erozyon, boşluk oluşumu,
Malzeme yoğunluğu,
Eskime,
Kesilme,
Birleşme yerlerindeki gevşemeler vb.
elektrik tesisatı bakım onarımı

Bu sıraladığımız fark tipteki arızalar, düzgüsel şekilde aşağıda belirtilen sebeplerin birinden yada birkaçından kaynaklanabilir.

Fazla yük altında çalışma,
Titreşimler;
Uygun olmayan etraf faktörleri,
Yetersiz yağlama,
Kirlilik,
Hatalı denetim ve ölçme cihazları,
Yanlış kullanımdır.
Yukarıda saydığımız bozukluk nedenleri, aşağıdaki bozukluk emareleriyle sonuçlanmaktadır;
Çatlamalar,
Isınma,
Titreşim artışı,
Gürültü artışı,
Koku,
Çürüme,
Düzensiz çalışma,
Sızıntılar,
Hasar,
Enerji tüketiminde dalgalanmalar,
Bağlantı noktalarında gevşemeler, salgı vb.
elektrik tesisatı bakım onarımı

Bakım ve tamir yapıcak kimsenin, tetkik edilmek istenen arızaların nedenlerinin, bozukluk belirtilerinin ve bozukluk tiplerinin bilincinde olması gerekmektedir. Tesisatlarda uygulanan vasıta ve gereçlerin çabalama prensiplerini tanımalı ve bir bozukluk durumunda, bozukluk ile alakalı türlü fikirler yürütebilmelidir. Bu nedenledir ki; zayıf akım tesisleri bozukluk bakım ve onarımı modülünden ilkin çağırma tesisatları, güvenlik tesisatları, iletişim ve bildirim tesisatları modüllerini almış olmak şartını koyduk. Çünkü tesisatlarda bakım ve tamir yapabilmek için çalıştıracağınız cihazları iyi tanımalısınız.

Pek oldukça durumda, bozukluk ansızın çok bozukluk emaresiyle kendini göstermektedir. Bu nedenle de kontrol işlevi tüm mümkün bozukluk emarelerine yönelik şekilde yürütülmelidir. Sizlere arızalı vaziyete yaklaşırken iki yol öneriyoruz;

Soyut vaziyet muayenesi
BAK
DİNLE
HİSSET
KOKLA
Somut vaziyet muayenesi
• Ölçü aletlerini kullan

Bakım ve tamir yapıcak insanın ihtiyaç duyulan informasyon ve yetenek eğitimini almış olması mevzusu önemlidir. Çünkü ehliyeti ve yetkisi olmayan insanların yapacakları hatalar art dönülmez sonuçlar doğurabilir. Bu konu için Milli Eğitim Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının: Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkındaki Yönetmelik maddeleri, elektrik ile alakalı bozukluk bakım ve tamir yapıcak insanların hangi eğitimleri almış olmaları icap ettiğini açıkça belirtmiştir.

Genel şekilde saydığımız bozukluk sebepleri her döşem için farklılıklar gösterebilir. Şimdi çağırma tesisatlarını sırasıyla ele alarak oluşabilecek arızaları ve bu arızaları onarma şekillerini inceleyeceğiz.

1.2.1. Zil Tesisatı Bakımı ve Onarımı Yapma

Daha evvelki Çağırma Tesisatı modülünde genişşekilde incelediğiniz zil devresini hatırlatalım.

elektrik tesisatı bakım onarımı

Basit bir zil döşem devresi üstünde olabilecek arızaları ve onarma şekillerini inceleyelim;

elektrik tesisatı bakım onarımı

1.2.1.1. Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler

Örnek tesisatımızda (Şekil 1.4) şu vasıta gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense 1-Mekanik yada elektronik zil
2-Tornavida 2-Buton (Sıva altı yada sıva üstü)
3-Yan keski 3-Çeşitli ölçülerde vidalar
4-Kontrol kalemi 4-0,5 yada 0,75 zil kablosu
5- İzole bant 5- Sigorta (6A W-otomat)
6-Kablo soyma pensi 6-Trafo (220 / 8-12-24 V. (5 W.-50 W)
7-Delici ve kesici aletler 7-Bağlantı klemensleri
Bir buton ile bir zil tesisatı çoğunlukla tek kattan oluşan konutlarda, bir yerden bir insanın çağrılmasında kullanılır. Çağırma ve bildirim tesislerinin aslını teşkil eder. Butona basıldığında zil çalar, bırakıldığında zil çalmaz. Her vakit karşımıza tek zil devresi çıkmayabilir; apartmanlarda bulunduğu benzeri oldukça aboneli tesisatlarla da karşılaşabiliriz. Bu halde tesisatın projesine bakılarak arızalı bölüm bulunur ve ihtiyaç duyulan müdahale yapılır. Zil sayısı arttıkça Resim yukarıdaki şemada önerdiğimiz trafo gücü (şekil 1.4) artırılmalıdır.

Ayrıca bakım ve tamir emek vermesi yapacağınız tesisatın sıva altı ya da sıva üstü olmasına nazaran uygulanan araç-gereçler farklılık gösterebilir. (U çivisi, kroşe ve kablo kanalı gibi)

1.2.1.2. İşlem Sırası

Bakım ve tamir yapma işlemine her vakit basitten–zora doğru mantığı ile yaklaşılmalı ve en nihayetinde tesisatın bütünü incelenmelidir. Örneğin; bozukluk kolay bir sigorta atmasından meydana gelen elektrik kesintisi olabilir. Bu halde zayıf akım tesisatlarını besleyen transformatörün sigortasının sağlamlığını denetim etmeden bozukluk aramaya kalkışırşak, iş gücü ve zamandan kaybederiz.

Durum muayenelerini yapınız.

Tesisatın bulunmuş olduğu yer ve koşulları bozukluk ile ilgili bizlere informasyon verebilir. Ortamda olabilecek koku ise arızanın bir yanık neticesi alana geldiğine işaret eder.
Zayıf akım tesisatını besleyen tranformatörün sigortasını denetim ediniz.
Her vakit dönem şemasındaki akım şeklini takip ediniz.
Zil trafosu çıkış (sekonder) uçlarını açarak transformatör çıkış gerilimini ölçünüz.
Butona gelen, geliş ve dönüş kablolarını ölçünüz. Eğer oldukça aboneli, apartman benzeri bir yerde çalışıyorsanız ortaklaşa butonları tek tek ölçerek denetim etmelisiniz.
Çok aboneli tesisatlarda; katlara giden müşterek ucu (faz), rastgele bir zil devresine doğrudan bağlayarak sağlamlık kontrolü yapınız.
Terminal uçları açık iken (butonlar açık durumda) kısa dönem kontrollerini (ölçümlerini) yapınız. (Herhangi bir kısa dönem görülmüyorsa döşem sağlamdır.)
Şimdi bu işlemleri, işlem sırasına nazaran biçim ve resimlerle gösterelim: Buton irtibat uçlarından akım geçip geçmediğini denetim ediniz.

zil tesisatı bakım onarımı zil tesisatı bakım onarımı

Terminal uçları açık iken zil irtibat noktalarında transformatör çıkış gerilimini ölçünüz.
Buatlarda ki bağlantıları denetim ediniz. Klemens bağlantıları doğru yapılmamış ise düzeltiniz.
Zilin sağlamlığını denetim ediniz.
zil tesisatı bakım onarımı

Bakım ve onarımdaki amaçlarımızdan biride ekonomidir. Bir tesisatı yine yapmaktansa bakımını ve onarımını yaparak kullanılır duruma getirmek her vakit daha ekonomik olur. Ancak arızalı bölümün tamiri, o bölümün yenilenmesi ile benzer harcamaya yakın olması zorunda yenileme seçenek edilmelidir.

zil tesisatı bakım onarımı

Zil abone sayısı oldukça olan apartman benzeri yerlerde yukarda saydığımız işlemler yapılır. Her kattaki İlave kutularından (buat) kısa devreler ve İlave bölgeleri denetim edilmelidir.( Kırmızı daire içindeki kısımlar, katlardaki buat kutularını temsil etmektedir.)

1.2.1.3. Dikkat Edilecek Hususlar

Ölçümler mümkündür bulunduğu kadar analog ölçü aletleri yada düşük gerilimli (6 v) lamba ile yapılmalıdır. Çünkü dijital ölçü aletleri iç gerilimlerinden dolayı çok kıymet gösterebilirler.

Pilli ziller denetim edilirken zil üstündeki piller çıkartılmalıdır.
Tesisat çalışır durumdayken trafo aşırıısınıyorsa, döşem içinde zil üstünden yada zil iletkenleri başka bir dönem personeli (kapı otomatiği gibi) üstünden kısa dönem yapıyor demektir.
Ziller oldukça çeşitlilik gösterebilirler. Mekanik, elektronik, radyo frekanslı zillerin iç yapılarını iyi öğrenmeli ve böylelikle ihtiyaç duyulan ayar ve bakım yapılabilmelidir. Bazen ufak bir ayarlama eksikliği büyük bir bozukluk benzeri görülebilir. Bu ise vakit ve iş gücü yitirilmesine neden olur.
Çağırma tesisatı kabloları ince bulunduğu için çekilirken dikkatli olunmalıdır, kopabilir. Kablo çekim işi iki kişiyle yapılmalıdır. Bir taraftan rehber (susta) çekilirken öteki taraftan kablo itilmelidir
Zil, kapı otomatiği, numaratör ve refkontak tesisatına ilişik bütün kablolar benzer borudan gönderilir. Aydınlatma tesisatı kablolarıyla karıştırmamaya dikkat ediniz. Eğer binadaki katsayısı çok ise çağırma tesisatı için ansızın çok boru kullanılmalıdır.
Zayıf akım kabloları ince bulunduğu için uçlarını açarken iletkenlere ziyan vermemeye itina gösteriniz. Klemenslerde ve İlave yerlerinde çok sıkılan kablolar kopabilir, dikkat ediniz.
1.2.2. Kapı Otomatiği Bakımı ve Onarımı Yapma

Kapı kilidi otomatiğinin iç yapısını hatırlayalım;

zil tesisatı bakım onarımı

Kapı otomatiği tek başına kurulan bir döşem değildir. Genellikle zil tesisatı ile beraber yapılırlar. Elektromekanik zincirli kapı otomatiği ve zincirsiz akıllı kapı otomatiği çeşitleri olmakla birlikte zayıf akım tesisatlarının olmazsa olmaz personellerinden biridir.

zil tesisatı bakım onarımı

Bir kapı otomatiği ve zil tesisatı üstünde olabilecek arızaları ve onarma şekillerini inceleyelim;

zil tesisatı bakım onarımı

1.2.2.1. Bakım Yapmada Kullanılan Araç, Gereçler

Örnek tesisatımızda (Şekil 1.10) şu vasıta ve gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense 1-Kapıotomatiği ve zil
2-Tornavida 2-Butonlar (Sıva altı yada sıva üstü)
3-Yan keski 3-Çeşitli ölçülerde vidalar
4-Kontrol kalemi 4-0,5 yada 0,75 zil kablosu
5- İzole bant 5- Sigorta (6A W-otomat)
6-Kablo soyma pensi 6-Trafo (220 / 8-12-24 V. (5 W.-50 W)
7-Delici ve kesici aletler 7-Bağlantı klemensleri
1.2.2.2. İşlem Sırası

Zil tesisatında anlatılan işlem sırasınıtakip ederiz. Kısaca hatırlayalım;

Durum muayenelerini yapınız.

Zayıf akım tesisatını besleyen transformatörün sigortasını ve gerilimini denetim ediniz.
Her vakit dönem şemasındaki akım şeklini takip ediniz.
Butona gelen, geliş ve dönüş kablolarını ölçünüz. Eğer oldukça aboneli, apartman benzeri bir yerde çalışıyorsanız ortaklaşa butonları tek tek ölçerek denetim etmelisiniz.
Çok aboneli tesisatlarda; katlara giden müşterek ucu (faz), rastgele bir zil devresine doğrudan bağlayarak sağlamlık kontrolü yapınız.k butonları tek tek ölçerek denetim etmelisiniz.
Kapı otomatiğinin durağan (gergin kolu) kolu, kapı ile duvar içinde iyi ayarlanmış olmalıdır.
Kapı otomatiği makara uçlarını, ölçü aleti ile denetim ediniz.
Kapı otomatiğine enerji verip, paletin yay kuvveti ile kapı kolunu açıp açmadığı denetim ediniz.
Herhangi bir dairenin kapı otomatiği butonuna basılmış olduğu zaman, kapı otomatiği makara uçlarında zil trafosu çıkış gerilimini ölçmelisiniz.
Kapı otomatiği besleme kablosu hareketli mekanizması sebebiyle giderek soyulup ezilebilir. Özellikle zincirli kapı otomatiklerinin kutu kablo girişleri iyi izole edilmelidir.
Kapı otomatiklerinin mandal ve gergi yayları giderek niteliklerini yitirebilir. Bu kısımlar denetim edilerek gerektiğinde değiştirilmelidir.
Bunların haricinde kapıotomatiği ile alakalı olarak; Şimdi bu işlemleri, işlem sırasına nazaran biçim ve resimlerle gösterelim:

zil tesisatı bakım onarımı zil tesisatı bakım onarımı zil tesisatı bakım onarımızil tesisatı bakım onarımı

1.2.2.3. Dikkat Edilecek Hususlar

Buatlarda kısa dönem kontrolü yapılırken Avometre, (?) kademesine alınır. Gerilim kontrollerinde (V) kademesinde ölçme yapılır. Ek yerlerinin denetim edilmesi ve yanlış meydana getirilen eklerin düzeltilmesi gerekir. Zayıf akım tesislerindeki arızaların çoğunlukla İlave yerlerinden kaynaklandığını unutmayınız

Kabloları vidalara bağlarken vida sıkma anlamında bağlayınız
Kablo uçlarını oldukça çok açmayınız ve vidalara kablonun açılmış bölümünün tamamını sarınız
Buton bağlantılarını yaparken katlardan gelen kabloları karıştırmamak için dikkatli olunuz.
Kabloları kapı otomatiğinin klemensine bağlarken vidaları çok sıkmayınız, kopabilir.
Kapı otomatiğinin montajını kapının üstüne düzgün şekilde hayata geçirmeye dikkat ediniz
Kapıya ve duvara deleceğiniz deliklerin büyük olmaması için dikkat ediniz.
Kapı otomatiği kapağının iyi kapatılması ve biçim 1.9 ‘da görülen iç bölümüne toz ve öteki mekanik
Düzeneği bozabilecek maddelerin girmesine mani olunması gerekir.
Elektrikle alakalı bakım ve tamir faaliyetlerinde, çabalama alanına ikaz levhaları asmalı ve çabalama müddetince ihtiyaç duyulan önlemler alınmalıdır. İşinizi yaparken sakin ve sabırlı davranmanız güvenliğiniz açısından önemlidir.

Aranan Bazı kelimeler: kapı zil tesisatı şeması, yapı halindeyken elektrik tesisatı iyi mi çekilir, topraklama iyi mi yapılır, binada elektrik panosu, elektrikçi sustası iyi mi çekilir, döşem örnek web siteleri, binaya elektrik iyi mi döşenir, hane elektrik döşem bilgisi, dış kapı mandalları ayarı iyi mi yapılır, vasıtaların elektrik bakımları iyi mi yapılır, kapı otomatiği iç yapısı, problemin PLC programı yapılırken, zil devresi şeması, kapı otomatiği monte edilmesi iyi mi yapılır, megafon tesisatı iyi mi yapılır, yapı elektrik tesisatı iyi mi yapılır, elektrik tesisatta kaçak, diafonlu zil tesisatı, elektrik mp nedir, oda lambası ve gece lambası ikili anahtarla iyi mi yapılır, yapı güç tesisatı bakım onarımı, quick kontrol 220 volt priz,catv hat tekrarlayici hattan beslemeli, priz tesisatı bakım onarımı, nemli yer kattan oluşan yapı elektrik döşem projesi, iletişim ve bildirim tesisatları, elektrik aksami yillik bakim teknik şartname, 3lü fiş bağlantıları, nemli yer tesisatı yapımı, elektrik tesisatında kuvvet tetkik yöntemleri, 3 KATLI BİNA ZİL ŞEMASI, priz tesisatı bakım ve onarımı, sağlık kurumu işıklı ve numaratörlü çağırma tesisatı, yangın suç duyurusu ve hırsız alarm sisteminin tesisatı, dijital numaratörler kablo bağlantısı

1.2.3. Refkontak, Numaratör Bakımı ve Onarımı Yapma

Günümüzde kullanım sahasını kaybetmiş, çağırma ve bildirim personellerinden olan refkontak ve numaratör tesislerininin yerini dijital sayıcılı sıramatikler, diyafon, dahili telefon ve bilgisayar sistemine bağlı hemşire çağırma sistemleri almıştır. Az da olsa uygulanan refkontak ve numaratör tesisatlarında iyi mi bakım ve tamir yapılması icap ettiğini özetlemek gerekirse açıklayalım:

• Refkontak Tesisatı

“Çağırma Tesisatı” modülünde genişşekilde incelediğiniz refkontak devresini hatırlatalım;

zil tesisatı bozulması

Kapının Koridor Tarafı

Mp R

zil tesisatı bozulması ı

zil tesisatı bozulması

Şekil 1.15: Refkontak ( Işıklı çağırma ) tesisatı çabalama prensibi ve yapısı

En kolay refkontak tesisatışekil 1.15’te de görüldüğü gibi, röle, iki sinyal lambası, çağırma butonu ve söndürme butonundan oluşur. Trafo besleme gerilimi, zil ve kapı kilidine nazaran daha çok olup 24 volttur. Bu tesisatın, hastane, kütüphane ve çocuk bakım evleri benzeri sessizliğin mühim bulunduğu yerlerde çağırma ve bildirim emelli şekilde kullanıldığını daha ilkin öğrenmiştiniz. Kullanıcı sayısına nazaran çoğunlukla üç yada beş aboneli refkontak tesisatları vardır.

• Numaratör Tesisatı

“Çağırma Tesisatı” modülünde genişşekilde incelediğiniz Numaratör devresini hatırlatalım;

zil tesisatı bozulması

Tırnzil tesisatı bozulması ak

Kullanım alanı yok denecek kadar azalan numaratör tesisatı, apartmanlarda kapıcıyı, büro, okul, vatan vb. yerlerde hizmetliyi ve taksi duraklarında taksiciyi çağırmak emeliyle kullanılır. Numaratör tesisatında bir numaratör, bir zil ve çağırıcı sayısı kadar da buton bulunur. Piyasada üç ve beş aboneli şekilde satılan numaratörlerin daha fazlasına gereksinim duyulduğunda, bu üçlü ve beşli gruplar taraf yana getirilerek fark sayıda yeni gruplar oluşturulur.

Numaralandırma kolu

Numara Paletin çekilme yönü

zil tesisatı bozulması

Ekran

zil tesisatı bozulması Mp

R

zil tesisatı bozulması zil tesisatı bozulmasızil tesisatı bozulması

Refkontak ve numaratör tesisatları üstünde olabilecek arızaları ve onarma şekillerini inceleyelim;

1.2.3.1. Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler

Örnek tesisatlarımızda (Şekil 1.15 ve biçim 1.16) şu vasıta ve gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense 1-Refkontak röle ve butonu
2-Kargaburun 2-Refkontak sinyal lambaları
3-Tornavida 3-Numaratör ve zil
4-Yan keski 4-Çeşitli ölçülerde vidalar
5-Kontrol kalemi 5-0,5 yada 0,75 zil kablosu
6- İzole bant 6- Sigorta (6A W-otomat)
7-Kablo soyma pensi 7-Trafo (220 / 24 V. (5 W.-50 W)
8-Delici ve kesici aletler 8-Bağlantı klemensleri
Başa çıkmamız şart olan arızalar elektriki arızalar olacağı benzeri mekanik arızalar da olabilir. Mekanik arızalar menfaatlerini gürültülü çabalama ile yada asla çalışmamakla belli ederler. Fakat elektriksel arızaları tesbit etmek birazcık daha zordur. Elektriksel arızaları bulmakta oldukça kullanım kolaylıklı aletlerden biride süratli lambalardır.

1.2.3.2. İşlem Sırası

Durum muayenelerini yapınız.

Zayıf akım tesisatını (Refkontak ve numaratör) besleyen transformatörün sigortasını denetim ediniz.
Tesisatı besleyen trafonun çıkış (sekonder) uçlarını açarak transformatör çıkış gerilimini ölçünüz.
Refkontak röle kontaklarında kısa dönem ve gerilim kontrolleri yapınız. (Resim 1.6)
Refkontak sinyal lambalarının sağlamlığını denetim ediniz. (Resim 1.7)
Numaratör palet ve bobinlerinin sağlamlığını denetim ederek, zil uçlarına giden makara müşterek uçlarını köprüleyiniz. (Resim 1.8)
Refkontak ve numaratör butonlarından kısa dönem kontrolü yapınız, bağlantıları denetim ediniz.
Ek kutularında kısa dönem ve kopukluk kontrollerini yapınız.
Bakım ve tamir emek vermesi yaptığınız tesisatları çalıştırarak teslimatını yapınız. Yaptığınız faaliyetleri bir rapor biçiminde kayıt altına alınız.
zil tesisatı bozulması zil tesisatı bozulması

1.2.3.3. Dikkat Edilecek Hususlar

Refkontak, röle, lamba, çağırma ve söndürme butonlarının üst kapaklarını sökerken dikkatli olunuz, neyi nereden söktüğünüzü iyi belirleyiniz. Söktüğünüz parçaları kaybolmamaları için müsait bir yerde muhafaza ediniz.

Kablo uçlarını oldukça çok açmayınız. Kabloları vidalara taktığınızda açıkta iletken bölüm kalmamasına dikkat ediniz.
Vidaları oldukça çok sıkmamaya dikkat ediniz. İletken ve öteki elemanlara ziyan verebilirsiniz.
Butonlardan gelen kabloları karıştırmamaya dikkat ediniz.
1.3. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Elektrik zayıf akım tesisleri: Normal durumlarda, kişiler ve eşyalar için tehlikeli olan akımların alana gelmediği tesislerdir.

Zil transformatörleri üstünde hiç bir biçimde aydınlatma yapılmamalı ve bunların devresi ayrı bir sigorta ile korunmalıdır
Küçük gerilimli devrelerin iletkenleri diğeri devrelerden ayrı çekilmelidir.
1.4. Bayındırlık Bakanlığı Genel Teknik Şartnamesi

Tesisat, PVC boru içinde plastik izoleli, en azca 0,75 mm2 lik iletkenlerle sıva altına yapılacaktır.

İletken bağlantıları müsait nitelikteki lüstür klemensler ile yapılacaktır.
Zayıf Akım Elektrik Tesisatı

Kapı zili ve kapı otomatiği tesisatı

1-Kapı zili tesisatı, PVC boru içerisinde, plastik izoleli, en azca 0,75 mm2 lik iletkenlerle sıva altı şekilde yapılacaktır. Tesisat bağımsız bir sigortaya bağlı 220/8 voltluk bir transformatör ile beslenecektir. Apartmanlarda, dış kapı zil butonları düşey yada yatay zil panelleri üstünde toplanacak, oturum üstündeki butonlarda isim yazılacak bölüm bulunacak ve saydam muhafazalı olacaktır. Paneller, dış ortam koşullarına dayanıklı malzemeden ve etanş olacaktır.

2-Kapı otomatiği tesisatı, PVC boru içerisinde, plastik izoleli, en azca 0,75 mm2 lik iletkenlerle sıva altı şekilde yapılacaktır. Tesisat, kapı zilinde var 220/8 voltluk tranformatörden beslenecektir. Transformatör, tesadüfi dokunmaya karşı korunmalı olacaktır.

Işıklı ve numaratörlü çağırma tesisatı

1-Tesisat, PVC boru içinde plastik izoleli, en azca 0,75 mm2 lik iletkenlerle sıva altına yapılacaktır.

2-İletken bağlantıları müsait nitelikteki klemensler ile yapılacaktır.

3-Vızıltılar, sesleri hafifçe olacak biçimde hizmet çalışanının bulunmuş olduğu yere yada koridora konulacaktır.

4-Çağırma lamba glopları, şeffaf, yarım yuvarlak, dış çapları ortalama 100 mm. olacaktır. Glopların içerisinde 24 V, 5 W.lık bir ampul bulunacaktır. Transformatörden en uzakta bulunan çağırma ve kaptan lambalarında gerilim düşümü % 10’u geçmeyecektir.

5-Her bir bölüm için en yakında bulunan tevzi tablosu içerisinde 220/24 V. ve en azca 50 W.lık bir transformatör konulacak, bağımsız sigortaları ile giriş ve çıkışı güven altına alınacak, tesadüfi dokunmalara karşı korunmalı olacaktır.

6-Söndürme düğmeleri, dört köşe yada yuvarlak, sıva altına müsait olacaktır. Söndürme düğmesi, kapının açılış yönünün ters doğrultunundaki duvara ve kapı kenarına yakın yere konulacaktır. Zorunlu hallerde ölçüleri benzer olmak kaydı ile duvarın dış yüzeyinde, kapının müsait tarafına konulabilecektir.

7-Çağırma butonları, prizler ile taraf yana bulunduklarında benzer seviyede, aydınlatma sortileri anahtarların yanında bulunmuş olduğu takdirde anahtarlar ile benzer seviyede, bağımsız kullanıldığı takdirde yerden 80 cm. yükseklikte olacaktır.

8-Vızıltı, çağırma butonlarına basılmış olduğu sürece ses verecek, butona basmaya devam edilmediği sürece susacaktır. Çağırma lambası, söndürme düğmesine basılıncaya kadar yanacaktır.

9-Aynı hacimde ansızın çok ışıklı yada numaratörlü çağırma butonu bulunmuş olduğu takdirde, birincisi normal, ötekiler paralel çağırma sortisi şekilde anılacaktır.

10-Numaratör tablosuna ilişik zil sortisi tesisatı, ışıklı sinyal tesisatında belirtilen asallara nazaran yapılacaktır. Numaratör ve zil, hizmet çalışanının bulunmuş olduğu mekana monte edilecektir.

11-Pilot lambaları, fasıla bölmelerden dolayı koridorun bir ucundan diğeri ucuna kadar görünmesi mümkündür olmayan bölgelere konulacak ve bu bölümdeki lambalarla beraber yanacaktır.

12-Meşgul (girilmez) ikaz tesisatı, (M) tipi armatür ile bir çağırma sortisinden teşekkül edecektir.

13-Tesisatta kullanılacak olan örgülü iletkenlerin uçlarında teller birbirlerine lehimlenecektir.

Milli Eğitim Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığından:

ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

• Fen Adamlarının Gruplandırılması

Madde 3-Elektrik ile alakalı fen adamları, gördükleri mesleksel ve teknik tahsil düzeylerine nazaran aşağıdaki gruplara ayrılırlar;

Grup En azca 3 yada 4 sene yüksek teknik tahsil görenler.

Grup
En azca 2 senelik yüksek teknik tahsil görenler ile ortaokuldan sonrasında en azca 4 yada 5 sene mesleksel ve teknik tahsil görenler.

3. Grup

En azca lise eşiti mesleksel ve teknik tahsil görenler, lise mezunu olup bir tahsil senesi müddetle Bakanlıkların açmış bulunduğu kursları muvaffakiyet ile bitirmiş olanlar ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitimi Yasasının öngördüğü neticesi ustalık dokümanı alanlar.

• Elektrikle İlgili Fen Adamlarının Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Madde 4-Elektrikle alakalı fen adamlarının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

1. Grup

a) (Değişik: 3.2.1990/20422 R.G.) Elektrik iç tesisi plan, proje, fotoğraf ve hesaplarının hazırlanması ve imza atması işleri:

Bağlantı gücü 50 KW’a kadar olan binaların elektrik iç tesisleri,

b) Elektrik iç tesisi yapım işleri:

Bağlantı gücü 150 KW, 400 Volta kadar tesisler,

c) İşletme ve bakım işleri:

Bağlantı gücü 1500 KW’a kadar (35 KW dahil) tesisler

d) Muayene ve kabul işleri:

Kendileri yönünden meydana getirilen tesislerin bakım, kontrol irtibat ve kabulü için ihtiyaç duyulan işlerin bitirmesi işlerinde yetkilidirler.

2 . Grup

a) (Değişik: 3.2.1990/20422) R.G.) Elektrik iç tesisi plan, proje, fotoğraf ve hesaplarının hazırlanması ve imza atması işleri:

Bağlantı gücü 30 KW’a kadar olan binaların elektrik iç tesisleri,

b) Elektrik iç tesisi yapım işleri:

Bağlantı gücü 125 KW, 400 Volta kadar tesisler, c) İşletme ve bakım işleri;

Bağlantı gücü 1000 KW’a kadar (35 KW dahil) tesisler,

d) Muayene ve kabul işleri:

Kendileri yönünden meydana getirilen tesislerin bakım, muayene, irtibat ve kabulü için ihtiyaç duyulan işlerin bitirmesi işlerinde yetkilidirler.

3 .Grup

a) (Değişik: 3.2.1990/20422) Elektrik iç tesisi plan, proje, fotoğraf ve hesaplarının hazırlanması ve imza atması işleri:

Bağlantı gücü 16 KW’a kadar olan binaların elektrik iç tesisleri,

b) Elektrik iç tesisi yapım işleri,

Bağlantı gücü 75 KW, 400 Volta kadar tesisler,

c) İşletme ve bakım işleri:

Bağlantı gücü 500 KW, 400 Volta kadar tesisler,

d) Muayene ve kabul işleri:

Kendileri yönünden meydana getirilen tesislerin bakım, muayene, irtibat ve kabulü için ihtiyaç duyulan işlerin bitirmesi işlerinde yetkilidirler.

HABERLEŞME TESİSATI BAKIM ONARIM

2.1. Bakım ve Onarım Yapma

Teknolojide elektronik ve bilgisayar alanındaki gelişmeler, sistem-cihazların her geçen gün daha karmaşık ve duyarlı olmasını sağlamaktadır. Test metotları ve teknikleri de ileri teknoloji paralelinde geliştirilmez ise, kullanım ve bakım-onarım sırasında hataların yapılmasına neden olacaktır. Dolayısıyla ciddi ekonomik kayıplar oluşacaktır. Haberleşme ve bildirim tesisatları çağımızda ileri teknoloji ile yapıldığına göre, bu konudaki gelişimleri yakından takip etmek döşem bozukluk tespiti ve bakım-onarım faaliyetleri için son aşama önemlidir.

Çağırma tesisatları için söz ettiğimiz bakım ve tamir faaliyetleri iletişim ve bildirim tesisatları için de geçerlidir.

2.1.1. Sesli yada Görüntülü Haberleşme Tesisatı Bakımı ve Onarımını Yapma

Kullanım alanı oldukça geniş olan iç iletişim sistemidir. İki insanın karşılıklı konuşmasını sağladığı, görüntülü ve sesli kapı konuşma sistemlerine özetlemek gerekirse diyafon ismi verilmiştir. Fakat bu tesisatlar yalnız iki insanın haberleşeceği tesisatlar değildir. Ana istasyonla ikiden çok şahıs de karşılıklı müzakere yapabilir. Odadan odaya, yakın haneler arası ve apartmanlarda ana giriş kapısı ile daire içinde müzakere sağlanır. Son zamanlarda daha gelişmiş sistemler kullanılmaya başlanmıştır. Sadece sesli değil, görüntülü iç iletişim sistemleri de kullanıma sunulmuştur. Firmalar, ayrıcalıklı kullanıma haiz sistemler üretirken, ürünlerinin bağlantışemalarını da kablo renk kodlarıyla birlikte sektöre sunmaktadırlar. Tesisat bakım onarımcılar şekilde bizlere düşüş gösteren görev; kullanacağımız sistemin plan ve bağlantışemasını iyi okuyup, dönem takibini buna nazaran yapmaktır.

Şimdi klasik bir diyafon sistemi ile mevzuyu incelemeye başlayalım;

televizyon tesisatı tamiri

Sesli ve görüntülü sistemler oldukça çeşitlidir; Kapıcılı ve kapıcısız sistemler, renkli görüntülü telefonlu sistemler, yalnız sesli diyafonlar, sesli ve görüntülü diyafonlar. Santralli ve santralsiz sistemlerde bağlantılar farklıdır. Merkezi santral ünitesine haiz tesisatlarda bağlantılar, üretici şirket yönünden verilen bağlantışemasına müsait yapılmalıdır.

televizyon tesisatı tamiri

Apartmanlarda uygulanan diyafon tesisi umumi olarak, sistem santrali, ışıklı dış kapı konuşma paneli, daire içi interkom birimi (konuşma ünitesi) ve kuvvet kaynağından oluşur.

Merkezi santral birimi içinde bulunan kuvvet kaynağı, ağ gerilimini (AC-220 V.), sistemin çalışmasını sağlamak için DC-15 V., DC-12 V. (üretici şirketlerin ürünlerine nazaran değişmektedir) regüleli gerilime dönüştürür. Bu dönem üstünde savunma sigortası bulunur.

Çok daireli apartmanlarda, görüntülü interkom sistemleri kullanılmaktadır. Bu sistem, ekran ile kameralı dış panodan oluşur ve 12 V. DC. gerilimle çalışır.

Şekil 2.1’ de görüldüğü benzeri bu tesisatlarda hangi kablonun nereye bağlanacağı renk kodları ile beraber dönem şemasında verilmektedir. biçim 2.2’de ise personellerin iyi mi bağlandıkları görülüyor.

televizyon tesisatı tamiri

Şimdi, görüntülü telefonlu konuşma sistemlerine örnek şemalar verelim;

televizyon tesisatı tamiri

2.1.1.1. Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler

Örnek tesisatımızda (Şekil 2.1) şu vasıta ve gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense,Yan keski 1-Merkezi santral ünitesi
2-Tornavida 2- Işıklı butoniyer ve konuşma paneli
3-AVOMETRE 3-Daire içi konuşma birimleri (interkom)
4-Kontrol kalemi 4- DT8 ekranlı diyafon kablosu
5- İzole bant 5- Sigorta (6A W-otomat)
6-Kablo soyma pensi 6-Trafo (220 / 8-12-24 V. (15V.-15W)
7-Delici ve kesici aletler 7-Bağlantı klemensleri
• DT8 Ekranlı Diyafon Kablosu: Bu ekranlanmış (Blendajlı) diyafon kabloları, yapı içi tesisatlarda dahili iletişim ve ses sistemlerinde ve de diyafon sistemlerinde kullanılır. Üzerindeki ekran (blendaj, metal kılıf) kablonun dış sinyallerden etkilenmemesini ve bu kablo üstünden geçen sinyallerin diğer

televizyon tesisatı tamiri

2.1.1.2. İşlem Sırası

Zil tesisatında anlatılan işlem sırasını takip ederiz. Kısaca hatırlayalım;

Durum muayenelerini yapınız.

Haberleşme tesisatını besleyen merkezi santral ünitesinin sigortasını ve gerilimini denetim ediniz.
Devrenizde harici transformatör var ise giriş ve çıkış gerilimlerini denetim etmelisiniz.
Her vakit dönem şemasındaki akım şeklini takip ediniz.
Bağlantışemasına göre; sistem santralinin bağlantılarını denetim ediniz.
Santral klemenslerindeki bağlantılarda, kabloların renk kodlarından yararlanınız.
Daire içi konuşma ünitelerinde (interkom), kablo gerilimlerini ölçünüz ve irtibatların doğru olup olmadığını denetim ediniz.
Dış kapı zil buton oturumundaki her daire için gelen kabloların gerilimlerini ölçerek, irtibatların doğru olduğundan güvenilir olunuz.
Devredeki tüm diyafon hoparlörlerinin sağlamlığını denetim ediniz.
Buatlarda kablo kırılması, İlave yerlerinde yaralanma ve yanlış eklemeler var ise onarınız.
Buatlarda kısa dönem kontrolü yapınız.
Bakım ve tamir emek vermesi yaptığınız tesisatları çalıştırarak teslimatını yapınız. Yaptığınız faaliyetleri bir rapor biçiminde kayıt altına alınız.
2.1.1.3. Dikkat Edilecek Hususlar

Kablo uçlarını 5 mm’den çok sıyırmayınız. Bağlantı vidalarına uçların tamamını yerleştiriniz.

Kabloları vidalara bağlarken vida sıkma anlamında bağlayınız
Montaj yaparken, kablo renkleri ile terminal renklerinin birbiriyle uyuşmasına dikkat ediniz.
Buton bağlantılarını yaparken katlardan gelen kabloları karıştırmamak için dikkatli olunuz.
Zil oturumunu doğrudan yağmur suyuna maruz kalmayacak biçimde monte ediniz.
Montaj esnasında müsait uçlu tornavida kullanmaya itina gösteriniz.
Devre şemasında kimi bağlantılar için hususi kablo bağlanılması istenebilir, dikkat ediniz.
televizyon tesisatı tamiri

Aranan Bazı kelimeler: kapı zil tesisatı şeması, yapı halindeyken elektrik tesisatı iyi mi çekilir, topraklama iyi mi yapılır, binada elektrik panosu, elektrikçi sustası iyi mi çekilir, döşem örnek web siteleri, binaya elektrik iyi mi döşenir, hane elektrik döşem bilgisi, dış kapı mandalları ayarı iyi mi yapılır, vasıtaların elektrik bakımları iyi mi yapılır, kapı otomatiği iç yapısı, problemin PLC programı yapılırken, zil devresi şeması, kapı otomatiği monte edilmesi iyi mi yapılır, megafon tesisatı iyi mi yapılır, yapı elektrik tesisatı iyi mi yapılır, elektrik tesisatta kaçak, diafonlu zil tesisatı, elektrik mp nedir, oda lambası ve gece lambası ikili anahtarla iyi mi yapılır, yapı güç tesisatı bakım onarımı, quick kontrol 220 volt priz,catv hat tekrarlayici hattan beslemeli, priz tesisatı bakım onarımı, nemli yer kattan oluşan yapı elektrik döşem projesi, iletişim ve bildirim tesisatları, elektrik aksami yillik bakim teknik şartname, 3lü fiş bağlantıları, nemli yer tesisatı yapımı, elektrik tesisatında kuvvet tetkik yöntemleri, 3 KATLI BİNA ZİL ŞEMASI, priz tesisatı bakım ve onarımı, sağlık kurumu işıklı ve numaratörlü çağırma tesisatı, yangın suç duyurusu ve hırsız alarm sisteminin tesisatı, dijital numaratörler kablo bağlantısı

2.1.2. Televizyon ve Telefon Tesisatı Bakım ve Onarımı Yapma

Televizyon ve telefon tesisatları, binanın elektrik projesi üstünde çizilerek gösterilirler.(Şekil 2.5) Yine bu projelerde telefon ve tv tesisatlarının kolon şemaları bulunur. Tesisat bakım ve onarımı yaparken bu projelerden yararlanırız. Sırasıyla tv ve telefon tesisatlarını inceleyelim;

• Televizyon Anten Tesisatı

Televizyondan görüntü alabilmemiz için, veren yönünden dağılan elektromanyetik sinyalleri toplayan antenlere ihtiyacımız vardır. Anten tesisatı olmadan, televizyonun iyi bir ses ve görüntü elde etmesi mümkündür olmaz. Bir anten tesisatı; anten, anten kablosu, anten yükselticisi ve anten dağıtım santrali olmak suretiyle dört bölümden oluşur. Televizyon antenlerini, çatı (çubuk) antenleri ve uydu (çanak) antenleri olmak suretiyle iki başlık altında toplayabiliriz.

telefon tesisatı tamiri

Dikilen oldukça sayıda direkler çatıların akmasına sebep olur. Bunların tek tek bakımı cokzor bulunduğu gibi, çatıya yoğun yoğun çıkmayı gerektirir. Ayrıca tek tek kurulan antenler oldukça daha giderli olacağından, tek bir anten ile müşterek anten tesisatının kurulması daha müsait olur. (Şekil 2.4)

telefon tesisatı tamiri

• biçim 2.5’deki projede, al çizgiler TV-anten tesisatını, yeşil çizgiler telefon tesisatını ifade etmektedir. Projede ek olarak zil ve kapı otomatiği tesisatıda çizilmiştir.

telefon tesisatı tamiri telefon tesisatı tamiri

35

• Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler ( TV-Anten Tesisatı)

Örnek tesisatımızda (Şekil 2.6-2.7) şu vasıta gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense,Yan keski 1-Çatı ve uydu anteni
2-Tornavida 2- Pusula
3-Dijital ölçü aleti 3-Elavasyon m. (dik açı ölçer)
4-Kontrol kalemi 4-RG 59/U-4 ve RG 6/U-4 coax kablo
5- İzole bant 5-Televizyon prizleri
6-Kablo soyma pensi 6-Çeşitli jaklar, F konnektör
7-Delici ve kesici aletler 7-Bağlantı klemensleri
RG 59 / U-4 Koaksiyel Kablo: Bina içi CATV, CCTV dağıtım ve uydu sistemleri benzeri düşük incelme istenen sistemlerde irtibat kablosu şekilde kullanılır. Empedansı 75 ohm olan koaksiyel kablo, anten kablosu olarakta bilinir. Orta bölümünde üstü yalıtılmış diri uç vardır. Canlı ucun üstünde bakır yada alüminyum folyodan ekran şeridi sarılmıştır. Bunun üstünde de hasır şeklinde örülmüş, kalay kaplı bakır yada bakır bulunur. Sıva üstü tesisatlarda çivili kroşelerle duvara, sıva altı tesisatlarda ise boru içinden döşenir.
İşlem Sırası (TV Anten Tesisatı)
Durum muayenelerini yapınız.
Çatı anteninde; TV antenini, vericiyi görecek biçimde yükseğe koyunuz. Net bir görüntü alıcı ve veren antenlerin birbirini görmesi ve alıcı anteninin veren anlamında olmasıyla sağlanır.
Anten direğinin bağlanacağı yerin sağlam ve durağan olmasını sağlayınız..
Anten direğini topraklayınız. Madeni sivri uçlu bir direk, paratoner benzeri yıldırım çekmeye elverişlidir. İyi bir topraklama alıcının yıldırımdan etkilenmesini önler. Topraklama; kalınca bir kablo ile dik ve en kısa yoldan yapılmalıdır.
Antene kablo montajını yapınız. Anten kablosu, dipol personeli uçlarına, kutu içindeki vidalarla bağlanır. Kutudan çıkarırken bir kroşe ile sıkıştırılır. Böylece kablo ağırlığının vidalara binmesi önlenir.
Anten yükselticisinden gelen kabloyu, oda içindeki kuvvet kaynağının “yükselticiye” yazan terminaline bağlayınız.
Güç kaynağının ‘TV’ yazan terminaline bağlanan kabloyu, anten fişi aracılığı ile TV’ye bağlayınız
Güç deposu sağlamlığını denetim ediniz.
Uydu anteninde ise; LNB ile uydu alıcısı (receiver), diri ucu tek iletkenli anten kablosu ile birbirine bağlayınız.
Receiver RF soketi ile TV anten giriş bağlantısını yapınız.
LNB’yi, çanak üstündeki işarete nazaran (up-down) ok anlamında monte ediniz.
LNB ile receiver arasını bir koaksiyel kablo ve F konnektör ile bağlayınız.
TV ve receiver’e enerji veriniz.
Receiver kontrol konumuna alınız, TV’nin rastgele bir kanalından arama yapınız.
Tesisat projesindeki kat sırasına nazaran tv prizlerini denetim ediniz. (Şekil 2.7)
Dağıtım buatlarında kabloları denetim ediniz.
Buatlarda kablo kırılması, İlave yerlerinde yaralanma ve yanlış eklemeler var ise onarınız.
Bakım ve tamir emek vermesi yaptığınız tesisatları çalıştırarak teslimatını yapınız. Yaptığınız faaliyetleri bir rapor biçiminde kayıt altına alınız.
Dikkat Edilecek Hususlar (TV Anten Tesisatı)
Apartman üstlerine kurulan antenlerin, yolu görmemeleri sağlanmalıdır. Aksi halde vasıtaların parazitlerinden etkilenirler.
Anten; çubuklar üstte, buat kutusu altta duracak biçimde bağlanmalıdır. Ters takıldığında, kutuya yağmur suyu dolarak içindeki elektronik devreyi, dolayısıyla görüntüyü bozar.
Anten irtibat kutusu içindeki elektronik devrede yer alan bobinler oldukça hassastır, eğilmeleri yada zedelenmeleri görüntü kalitesinde bozulmalara yol açar.
Kabloları terminal vidalarına bağlarken vida sıkma anlamında bağlayınız
Anten için seçilen yer, direğin gergiye alınmasına müsait bir yer olmalıdır.
Direğinüst bölümüne bağlanan geniş yüzeyli anten, rüzgarlı havalarda, direğin uzun olması sebebiyle esneyebilir yada sürekli sallanır. Bu sallantının önlenmesi için antenin ve direğin direncinin arttırılması gayesiyle, gerilmesi gerekir. Gergi için direğin üst bölümünün yarım m. altına döner halka takılır. Döner halka üstündeki deliklere gergi tellerinin uçları tutturulur. Gergi teli şekilde okside olmayan galvaniz tel kullanılır. Gergi için üç tel kullanılabilir fakat birinin kopacağı düşünülerek dört gergi teli kullanmak daha müsait olur. Teller 60 aşama açı ile gerilirler. Tellerin öteki ucu betona gömülen halkalara tutturulmalıdır
Kablonun belli bir mesafede, direğe paralel şekilde inmesi, doğrudan izalatörleri kullanarak sağlanır. Bunlar müsait aralıklarla boruya vidalanırlar. Kablo ise plastik personelleri ile sıkıştırılır. Kutu ve ilk izalatör arasında, kabloya hafifçe boşluk verilir. Kablo kiremit üstünden geçirilecekse, kiremit izalatörü kullanılır. Saçaktan geçerken, saçak izalatörü kullanılır. Duvara paralel inmesi ise duvar izalatörleri ile
sağlanır. Pencereden geçirilirken kabloya gene birazcık boşluk vermek gerekir. Bu boşluk yağmur damlalarının aşağıya düşerek binaya girmesini önler.
Bina içindeki tesisatta, ufak kroşe çiviler kullanılarak kablonun muntazam şekilde alıcıya kadar gitmesi sağlanmalıdır.
Televizyonun sağa sola çekilebilmesi için kablo birazcık uzun bırakılır. Artan kablonun yumak durumuna getirilmesi sakıncalıdır. Bir makara tesiri yaparak sinyali zayıflatır. Karlı resme sebep olur.
Kablonun çok uzaması, elektrik hatlarına yakın olması ve metal borulara paralel gitmesi, görüntü kalitesi açısından sakıncalıdır.
Anten, öteki alıcı antenlerinden ve yüksek gerilim kablolarından uzakta kurulmalıdır. Yüksek gerilim kabloları çevreninde oluşan güçlü alanlar; parazitlere ve gelen TV sinyallerinin zayıflamasına sebep olur. Arızalı bir televizyon, antenden parazit sinyaller yayabilir. Civardaki öteki alıcılar bu parazitten etkilenebilir.
Telefon Tesisatı
telefon tesisatı tamiri

Telefonlar, günümüzün en geçerli iletişim araçlarıdır. Telefonla haberleşmenin sıhhatli olması tesisatının muntazam olması ile mümkündür. Telefon tesisatları, Türk Telekomünikasyon A.Ş. İşletme Dairesi Başkanlığı yönünden gösterilen “Bina içi telefon tesisatı (Ankastre) teknik şartnamesi” ‘ne müsait şekilde yapılır. Bina içi telefon tesisatı (Ankastre) bulunmayan binalarda; hem bozukluk sayısı artmakta, hem bu tür bağlantılar dışarıdan kaçak müzakere yapılmasına olanak vermekte hem de görüntü kirliliği oluşturmaktadır.

Telefon tesisatının elektrik projede gösterildiğini (Şekil 2.5) ve gene plan üzerinde, telefon kolon şemasının bulunduğunu daha ilkin öğrenmiştik (Şekil 2.8)

telefon tesisatı tamiri

Şimdi bir binanın telefon tesisatı üstünde bakım ve tamir emek vermesi iyi mi yapılıyor inceleyelim:

telefon tesisatı tamiri

• Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler ( Telefon Tesisatı)

Örnek tesisatımızda (Şekil 2.8-2.9) şu vasıta gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar Gereçler
1- Pense,Yan keski 1-Telefon kontrol ahizesi
2-Tornavida 2-Terminal blokları (quick connect)
3-Dijital ölçü aleti 3-Terminal kutuları
4-Kontrol kalemi 4- BPDT-HTT Dış döşem teli
5- İzole bant 5-JY(St)Y..Lg İç döşem kablosu
6-Kablo soyma pensi 6- İrtibatlama aleti
7-Delici ve kesici aletler 7-Telefon prizleri
BPDT-HTT Dış döşem teli: Dış döşem telefon hatlarında kullanılır. Abone kutusu ile abone ankastre içinde kullanılır. Kesit:2×0,80mm 2x1mm
JY(St)Y..Lg Kablo: Bina içi tesisatlarda,sinyal ve veri iletişiminde kullanılırlar. Ekran kabloyu elektromanyetik etkilerden korur. Çift Sayısı :1 – 100 Kesit : 0.60 mm, 0.80 mm
Terminal Bloğu: Telefon kablolarının kat, fasıla ve yapı ana giriş terminal kutularında irtibatlarının tertipli bir halde yapılabilmesi için uygulanan irtibat elemanıdır. Terminal blokları sıkıştırmalı tipte (quick connect) olacaktır. Türk Telekom yönünden uygulanan yada müsait görülen terminal bloğu kullanılacaktır. Vidalı irtibat personelleri kullanılmayacaktır.
İşlem Sırası (Telefon Tesisatı)
Durum muayenelerini yapınız.
Bakım ve onarıma, tesisatın en uç noktasından kısaca telefon prizlerinden başlayınız.
Telefon makinasında ve telefon priz irtibatında bozukluk olup olmadığını Avometre ile denetim ediniz.
Telefon kablosu uçlarında 48 V. gerilim ölçmelisiniz. Telefona sinyal ulaştığında (telefon çaldığında) gerilim, 100-110 V. düzeylerine çıkmalı ve ahize kaldırıldığında altı V.’a düşmelidir.
Tesisatın, telefon prizlerinden kat yada fasıla telefon terminallerine kadar PVC boru yada hususi kanal içinden en azca 0.5 mm. çapında bakır iletkenli, PVC izoleli, PVC kılıflı, Tablo-2.1’deki elektriksel özelliklere müsait yapı içi telefon kablosu çekilmek şekli ile yapıldığını ve uygulanan materyallerin TSE standardına müsait olup olmadığını denetim ediniz.
telefon tesisatı bakım onarımı telefon tesisatı bakım onarımı telefon tesisatı bakım onarımı

İLETKEN ÇAPI (mm) 20°C de MAKSİMUM ÇEVRİM DİRENCİ (ohm/çift*km.) MİNİMUM İZOLASYON DİRENCİ (megaohm*km.) MAKSİMUM EFEKTİF KAPASİTESİ 800 Hz.’de (nf/km)
0.5 182.12 100 120
Tablo 2.1: Telefon kablolarının elektriksel özellikleri

Telefon prizinden kat yada fasıla telefon terminaline kadar olan kabloları yekpare (tek parça) şekilde çekiniz ve uçları terminale bağlayınız.
Tesisatta, kat yada fasıla telefon terminalinden yapı ana giriş terminaline kadar PVC boru yada hususi kanal içinden en azca 0.5 mm çapında bakır iletkenli, PVC izoleli, PVC kılıflı araç-gereç kullanıldığından güvenilir olunuz. Aksi halde ihtiyaç duyulan farklıkları yapınız.
Kabloları, her kat yada fasıla telefon terminalinden yapı ana giriş terminaline kadar yekpare şekilde çekiniz ve uçları terminale irtibatlandırınız.
Binalarda Telekom şebekesine bağlantısı sağlamak için, yapı ana giriş terminal kutusunun bulunmuş olduğu yerden yapı dışına kadar, telefon priz sayısı 200’e kadar olan binalarda 50 mm’lik iki tane boru ile çıkış yapınız. Boruyu, zeminden 40 santimetre derinliğe ve usulüne müsait şekilde döşeyiniz.
Bina ana giriş terminal kutusunun topraklamasını yapınız.
Terminal kutusunu güçlü akım topraklamasından ayrı olacak biçimde bağımsız topraklayınız. Topraklamayı, 16 mm2 izoleli Cu iletkenin, Cu çubuk yada Cu levha ile irtibatlandırarak, bu iletkeni 1×0.5 elektrolitik bakır topraklama teli bulunan kabloya ekleyiniz.
Topraklamanın dairelerdeki telefon prizine kadar iletilmesini sağlayınız.
Bina girişinden katlara kadar olan tüm terminal bloklarında, telefon kontrol aleti ile hatlara paralel girerek çalışıp çalışmadığını denetim ediniz.
Terminal bloklarındaki irtibatların usulüne müsait olduğundan güvenilir olunuz.
Bakım ve tamir emek vermesi yaptığınız tesisatları çalıştırarak teslimatını yapınız. Yaptığınız faaliyetleri bir rapor biçiminde kayıt altına alınız.
telefon tesisatı bakım onarımı

Şimdi iyi ve fena telefon tesisatı irtibatlarına örnekler verelim:

telefon tesisatı bakım onarımı telefon tesisatı bakım onarımıtelefon tesisatı bakım onarımı

• Dikkat Edilecek Hususlar (Telefon Tesisatı)

Kat ve fasıla terminal kutuları, gerektiği takdirde konulacak olup, kafi korumayı sağlayabilecek bir malzemeden seçmelisiniz. Kabloları termine etmek için şartnamede belirtilen ve projesine müsait telefon irtibatını karşılayacak terminal bloğu kullanınız ve bu terminal bloklarını kutu içine yerleştiriniz.
Kat ve fasıla terminal kutularının, katlarda çalışmaya müsait yerlerde, nemli ve güçlü akım tesisatından uzakta olmasına dikkat ediniz.
Kat ve fasıla terminal kutularızorunlu şekilde nemli bölgelere kuruluş edilecek ise rutubet sızdırmayacak biçimde sıva üstü etanş araç-gereç kullanınız.
Bina ana giriş terminal kutusunu, oldukça kattan oluşan binalarda her an giriş ve çıkışı mümkündür olan nemsiz, aydınlık, güçlü akım tesisatından uzakta yapı içerisinde bir duvara kuruluş ediniz.
Her bir katta 10 adetten çok telefon hattı var ise kat terminal kutusu kullanınız.
Telefon tesisatlarında en büyük problem, paslanmış yada rutubet almış bağlantılardan alana gelmektedir. Terminal kutularında görülebilecek paslı ve nemli bağlantılar kesinlikle değiştirilmeli, paslanmaya ve neme neden olan vaziyet ortadan kaldırılmalıdır. ( Resim 2.11)
telefon tesisatı bakım onarımı

Aranan Bazı kelimeler: kapı zil tesisatı şeması, yapı halindeyken elektrik tesisatı iyi mi çekilir, topraklama iyi mi yapılır, binada elektrik panosu, elektrikçi sustası iyi mi çekilir, döşem örnek web siteleri, binaya elektrik iyi mi döşenir, hane elektrik döşem bilgisi, dış kapı mandalları ayarı iyi mi yapılır, vasıtaların elektrik bakımları iyi mi yapılır, kapı otomatiği iç yapısı, problemin PLC programı yapılırken, zil devresi şeması, kapı otomatiği monte edilmesi iyi mi yapılır, megafon tesisatı iyi mi yapılır, yapı elektrik tesisatı iyi mi yapılır, elektrik tesisatta kaçak, diafonlu zil tesisatı, elektrik mp nedir, oda lambası ve gece lambası ikili anahtarla iyi mi yapılır, yapı güç tesisatı bakım onarımı, quick kontrol 220 volt priz,catv hat tekrarlayici hattan beslemeli, priz tesisatı bakım onarımı, nemli yer kattan oluşan yapı elektrik döşem projesi, iletişim ve bildirim tesisatları, elektrik aksami yillik bakim teknik şartname, 3lü fiş bağlantıları, nemli yer tesisatı yapımı, elektrik tesisatında kuvvet tetkik yöntemleri, 3 KATLI BİNA ZİL ŞEMASI, priz tesisatı bakım ve onarımı, sağlık kurumu işıklı ve numaratörlü çağırma tesisatı, yangın suç duyurusu ve hırsız alarm sisteminin tesisatı, dijital numaratörler kablo bağlantısı

2.1.3. Hırsız ve Yangın Bildirim Tesisatı Bakım ve Onarımı Yapma

İlk çağlardan bu yana kişiler devamlı savunmak ihtiyacındadırlar. Son senelerde yaşanmış olan vakalar gösterdi ki soygun suç duyurusu ve alarm sistemlerine gereksinim artarak devam edecektir. İş yeriniz, deponuz, eviniz, okulunuz, villanız vb. parasal ve içsel kıymeti olan mallarınızı hırsızlık ve yangına karşı savunmak en tabii ihtiyacınızdır.

Günümüzde hırsız ve yangın alarm sistemleri bir çok vakit birlikte kurulmaktadır. Böylece tek bir döşem üstünde projelendirilen sistem, hem kurulum hem de fiyat açısından avantajlı olur.

Bu tesisatlar ile alakalı geniş bilgiyi Güvenlik Tesisatları ve Haberleşme Ve Bildirim Tesisatları modüllerinde bulabilirsiniz.. Biz burada hırsız ve yangın bildirim tesisatlarının bakım ve onarımının iyi mi yapıldığından bahsedeceğiz.

• Hırsız Alarm Tesisatı

Bir hırsız alarm sistemi üç ana bölümden oluşur, bunlar;

Tablo 2.2: Hırsız alarm sisteminin bölümleri
1. Algılama (Giriş) üniteleri

2. Değerlendirme Ünitesi 3. Çıkış Üniteleri
Hareket Dedektörleri Cam Kırılma Dedektörleri Manyetik Kontaklar Darbe Dedektörleri İnfrared Bariyerler Telefon Hattı Dedektörü Panik Butonu Duman Dedektörleri Gaz Dedektörleri Hırsız Alarm Paneli Siren ve Flaşör Telefon arama aleti Kominikatör
telefon tesisatı bakım onarımı

Resim 2.12’deki tesisatta; 1-Alarm paneli 2-Harici tuş ekibi 3-Manyetik kontak 4-Hareket dedektörü 5-Duman dedektörü 6-Gaz dedektörü 7-Su baskını dedektörü 8-İnfrared ışın dedektörü 9-Dahili siren 10-Harici siren’dir.

tv anten tesisatı

Algılama üniteleri, Çeşitli dedektörlerden oluşur. Değişik sinyal ve ayrıntıları algılayarak sistemi harekete geçirir.
Değerlendirme ünitesi: Hırsız alarm oturumundan oluşur. Bu oturum sisteme ilişik bütün aletlerin kontrolünü ve elektrik beslemesini sağlar. Bir bir çok gelişmiş özelliklere sahiptir. Sistemin elektrik kesintilerinden etkilenmemesi için oturum içerisinde akü bulunur.
Çıkış üniteleri: Tesisatın ses ve ışıkla alarm verdiği kısımlardır. Sesli ikazları sirenler, ışıklı ikazları flaşörler sağlar. Bu ünitedeki “Telefon Arama Cihazı”, alarm devreye girdiğinde, öncesinden programlanmış olan telefon numaralarını arayarak gene öncesinden kaydedilmiş olan sesli iletisi iletir. Bazı alarm panellerinde sesli ileti yerine yalnız siren sesi iletilir. “Kominikatör” ile merkezi alarm seyretme istasyonuna abone olan sistemlerde panel, alarm zorunda telefon hatlarını kullanarak merkezi seyretme istasyonuna sinyal gönderir. Bu sinyal yardımı ile hangi bölgeden ya da hangi sebepten dolayı alarmın devreye girmiş olduğu merkez istasyondan seyredilip şart olan işlem yapılır.
• Yangın Bildirim Tesisatı

Bir yangın alarm sistemi üç ana bölümden oluşur bunlar;

Tablo 2.3: Yangın alarm sisteminin bölümleri
1. Algılama (Giriş) üniteleri 2. Değerlendirme Ünitesi 3. Çıkış Üniteleri
Duman dedektörleri Gaz Dedektörleri Sıcaklık Dedektörleri Alev Dedektörleri Işın Tipi Dedektörler Yangın İhbar Butonları Yangın Alarm Paneli Siren ve kornalar Flaşörler Telefon arama aleti Söndürme Sistemleri Tekrarlayıcı Panel
tv anten tesisatı

Resim 2.13’teki tesisatta: 1. Alarm denetim paneli 2. Duman dedektörü 3. Yangın suç duyurusu butonu 4. Siren 5. Gaz dedektörüdür. Sırayla açıklayalım:

Alarm Kontrol Paneli: Sistemin kalbi ve beynidir. Dedektörler ve öteki muavin aletlerin tümü denetim oturumuna bağlanır, panel, içerisinde bulunan akü yardımı ile elektrik kesintilerinden etkilenmeden sistemin kesintisiz çalışmasını sağlar. Telefon arama aleti bağlanabilir, böylelikle depo vs. kasıtla uygulanan (insansız) yerlerde rastgele bir yangın zorunda sistem, telefon hattını kullanarak öncesinden programlanmış olan numaraları arayabilir.
Duman Dedektörü: Korunmakta olan yerin yangın riskine nazaran bir oldukça modeli bulunmaktadır. Dedektör tipleri ile ilgili detaylı bilgiyi, Genel Bilgi sayfasındaki Yangın İhbar Sisteminin Yapısı / Giriş (algılama) Üniteleri sayfasından edinebilirsiniz.
Yangın İhbar Butonu: Çıkış yollarında, bilhassa merdiven sahanlıklarında ve açık havaya oluşturulan kapıların yanlarına yerleştirilir. Genel olarak, sistem projelendirilirken bir yangın suç duyurusu butonuna erişmek için katedilecek ara 30 metreyi geçmeyecek biçimde montaj gerçekleştirilir.
Siren: Yangın zorunda binanın bütün bölümlerinde en azca 65dB ses şiddetinde sesli ikaz verecek biçimde monte edilirler.
Gaz Dedektörü: Mutfaklar ve kazan daireleri vb. bölgelerde gaz kaçağına karşı ikaz emeliyle kullanılırlar.
tv anten tesisatı

2.1.3.1. Bakım Yapmada Kullanılan Araç Gereçler (Hırsız ve Yangın Bildirim Tesisatı)

Hırsız ve yangın bildirim tesisatlarında şu vasıta gereçler kullanılacaktır;

Kullanılan araçlar

Gereçler
1- Pense,Yan keski 1-Çeşitli dedektörler
2-Tornavida 2-Çeşitli siren, klakson ve flaşörler
3-Dijital ölçü aleti 3- Hırsız alarm paneli
4-Kontrol kalemi 4-Yangın alarm paneli
5- İzole bant ve kablo bağları 5-J-Y(St)Y…Lg TYPE 1-2 Yangın suç duyurusu kablosu
6-Kablo soyma pensi 6- LİY(St)Y Haberleşme sistemleri kablosu (Hırsız alarm için)
7-Delici ve kesici aletler 7-Akü ve yangın suç duyurusu butonu
JY(St)Y..Lg TYPE 1-2 Yangın İhbar Kablosu: TYPE 1, yapı içi tesisatlarda yangın suç duyurusu kablosu şekilde kullanılır. TYPE 2’nin TYPE 1’den farkı bütün iletken bakırların kalaylı olmasıdır. İletkenin kalaylı olması, bilhassa rutubetli yerlerde kullanılmasına imkan sağlamaktadır. Alev sızdırmazlık kontrol sertifikaları vardır.
Alüminyum Ekranlı Sinyal ve Kumanda Kabloları (Liy (St) Y): Elektronik denetim sistemlerinde sinyal ve informasyon yazışma kabloları şekilde kullanılır. Elektrolitik tavlı bakır iletkeni olan yarı sert PVC izolasyonlu oldukça damarlı, grup büküm üstüne ayırıcı şekilde polyester bant bulunan, PVC kılıflı, kılıf ve ayırıcı içinde alüminyum ekran ve toprak teli bulunan kablolardır. Alev sızdırmazlık kontrol sertifikaları vardır.
tv anten tesisatı tv anten tesisatı

2.1.3.2. İşlem Sırası

Durum muayenelerini yapınız.

Bakım ve onarıma, tesisatın en uç noktasından kısaca dedektörlerden başlayınız.
Detektörlerin tesir alanı en azca 50 m² olmalıdır. Detektörlerin, harici etkilerden, sözgelimi rutubet, titreşim vs. korunduğundan güvenilir olunuz. Yerleşimlerini denetim ediniz.
Dedektörlerin sağlamlığını denetim ediniz.
Yangın suç duyurusu butonlarının yerleşimlerini ve buton bağlantılarını denetim ediniz.
Devredeki alarmı verecek olan siren, klakson ve flaşörlerin sağlamlığını denetim ediniz.
Hırsız alarm ve yangın alarm panelleri ile dedektörler (algılama üniteleri), arası kablo irtibatının kopuk ve kısa dönem kontrollerini AVOMETRE ile yapınız.
Hırsız alarm ve yangın alarm panelleri ile siren ya da flaşör (çıkış üniteleri) arası kablo irtibatının kopuk ve kısa dönem kontrollerini AVOMETRE ile yapınız.
Hırsız ve yangın alarm sistemlerinin telefon arama cihazları ile bağlantılarını denetim ediniz.
Bu tesisatların, hırsız alarm sistemlerinde kominikatör ve yangın alarm sistemlerinde söndürme ünitesiyle bağlantılarının sağlamlığını denetim ediniz.
Bakım ve tamir emek vermesi yaptığınız tesisatları çalıştırarak teslimatını yapınız. Yaptığınız faaliyetleri bir rapor biçiminde kayıt altına alınız.
2.1.3.3. Dikkat Edilecek Hususlar

Sistemdeki bütün aletler ve kablolar sabotaja karşı korumalıdır. Özellikle harici siren kablosunun kesilmesi, kapağının açılması ve yerinden sökülmesi girişimlerine karşı ilave savunma düzeneklerine sahiptir. Kablo kesildiğinde, içindeki akü yardımıyla kendi başına çalar.

Alarm çaldığında yalnız sesli ikaz almak kafi değildir, sistemin ırak noktaya da informasyon gönderebildiğini denetim etmelisiniz.
Yanlış montaj yada planlamadan dolayı alarm sisteminin gereksiz şekilde devreye girme rizikosu fazladır. Dış güvenliğe yönelik alarm sisteminde tüm oluşturulan yerlerin ve diri bölümlerin bulunmuş olduğu bölgelerin denetim altına alınması sağlanır. İç güvenliğe yönelik alarm sisteminde ise evin içindeki belirli noktalarda oluşan hareketlere duyarlık işaret eden sistemle güvenlik sağlanır. Alarm sisteminin küçükler yönünden da kullanılabilecek özelliklerde olmasına dikkat edilmelidir.
Tesisatlar, peşel, bergman yada PVC boru içinde plastik kılıflı ve plastik izoleli 0.5 mm. çapında iletkenleri havi özel telefon kablolarıyla sıva altında yapılacaktır. Rutubetli yerlerde döşem etanş araç-gereç ile sıva üstünden yapılacaktır. Taksimat kutuları arasındaki hatlarda aynışekilde döşem yapılacaktır. Tesisatta asla bir biçimde plastik izoleli, kordon tâbir edilen iletken kullanılmayacaktır. Telefon kabloları topraklama iletkenlerini ihtiva edecektir.
Yangın suç duyurusu butonlarının yerleşimi Bayındırlık Bakanlığı Teknik Şartnamesi’ne müsait olmalıdır. Bu durumda; İhbar butonları, rastgele bir
noktadan en çok 50 m yatay ulaşım uzaklığında ve yerden yüksekliği 1.1 m. ile

1.4 m. içinde monte edilir.

tv anten tesisatı

• Detektörlerin kontrol işlemlerinin yapılabilmesi ya da alarm veren detektörün ayırt edilebilmesi için her detektör üstünde ışıklı bir uyarı da bulunmalı ve detektör alarm sinyali vermeye devam ettikçe bu ışık da yanar halde kalmalıdır. Dikkat ediniz.

2.2. Bayındırlık Bakanlığı Genel Teknik Şartnamesi

TV-Anten tesisatı

1-Anten, çatı içinde yada çatı üstünde demir direklerdeki konsollara tetkik edilmiş izolatörler üstünde 4 mm² çıplak bakır tel (Anten teli) ile yapılacaktır. Toprak iletkeni en az

2.5 mm² dolu bakır tel olacak ve 0.25 mm²’lik bakır levha ile topraklanacak yada su şebekesine bağlanacaktır. İniş teli, plastik izoleli, en azca 2.5 mm² şekilde anten prizinin bulunmuş olduğu odaya bergman boru dahilinde ankastre yada sıva üstü getirilecektir.

2-Toprak hattı peşel yada PVC boru dahilinde ankastre şekilde kuruluş edilecek ve anten prizine kadâr getirilecektir.

3-Anten prizi üstünde toprak hattı ile anten özel işaretlerle belirtilecektir. İniş çizgileri anten hatlarına lehimlenecektir. Anten tesisatına ilişik iniş ve toprak çizgileri prizden/prize geçmeyecektir. Televizyon anten iletkenleri koaksiyel kablo ile yapılacaktır.

Telefon tesisatı

1-Tesisat Peşel, Bergman yada PVC boru içinde plastik izoleli 0.5 mm. çapında özel telefon telleri ile sıva altına yapılacaktır. Her makineye bir çift iletken ve toprak hattı çekilecektir. Toprak hattı ortaklaşa olabilir. Rutubetli yerlerde döşem etanş araç-gereç ile sıva üstünde yapılacaktır.

2-Ana hatlar kılıflı ve an azca 0.50 mm. çapında plastik izoleli ve toprak hatlı hususi telefon kablolarıyla yapılacaktır. Bunlar ana ikincil dağıtım kutuları içinde kuruluş edilecektir. Bu kablolar sıva altı yada üstünde peşel yada PVC boru içinden geçirilecektir. Boruların sıva üstü kısımlarında özel kroşe yada üstünde peşel yada PVC boru içinden geçirilecektir. Boruların sıva üstü kısımlarında özel kroşe yada konsollar üstünde tetkik edilecektir. Kabloların çift adedi ihtiyacın %10’u kadar çok olacaktır. Plastik izoleli iletkenlerle meydana getirilen ana hat tesisatında, çiftler muntazam bir sıra durumuna getirilerek büküldükten sonrasında boru içinden geçirilecektir. Bu benzeri ana hatlar rutubetli yerlerden asla bir suretle geçirilmeyecektir.

3-Tali dağıtım kutuları 1.25 mm. demir sacdan ve özel telefon klemensleri ile donatılacaktır. Klemensler, kablosunun numarası ile işaret edilecektir. Kutu kapaklarına kutu numarası yada işareti yazılacaktır. Kapaklar demir sacdan menteşeli ve kilitli olacaktır. Telefon dağıtım kutularının bulunmuş olduğu yerde öteki zayıf akım dağıtım kutuları bulunursa ortaklaşa bir çerçeve üstünde ve ortaklaşa bir kapak altında bulunacaktır. Rutubetli yerlerde etanş dağıtım kutuları kullanılacaktır. Her kata bir dağıtım kutusu konulacak, o katın telefonları bu kutudan beslenecektir.

4-Telefon apareyleri bilinen yapınak mülkü olacak, mikrotelefon, kordon, telefon priz ve fişi ile beraber topyekün şekilde duvar yada masa tipi olmak suretiyle monte edilecektir. Telefon sortileri kasa içerisinde hususi telefon prizi ile nihayet bulacak ve telefon hususi fişi ile bunlara tetkik edilecektir. Telefon sorti çizgileri prizden prize geçmeyecektir. Masa telefonları priz düzeyinde ve duvar telefonları yerden 1.60 m. yükseklikte olacaktır.

5-Telefon kabloları telefon klemensleri bağlanmadan ilkin taksimat kutuları dahilinde muntazam bir kalıba sokulacak ve parafinlendikten sonrasında her aboneye ilişik klemenslerin ucuna lehimlenecektir.

6-Altı çifte kadar telefon kabloları için özel telefon dağıtım kutularına gereksinim olmayıp bergman kare buatlar dahilinde bağlantıları yapmak mümkündür.

7-Bir oda dahilinde benzer numarayla ansızın çok telefon abonesi bulunmuş olduğu takdirde birincisi düzgüsel telefon sortisi ötekiler paralel telefon sortisi sayılacak ve bedelleri buna nazaran ödenecektir.

8-Yeraltı tipi telefon kablolarının toprak altında döşenmesi, güçlü akım yeraltı kablolarına ilişik şartnamede yazılı hususlara nazaran yapılacaktır.

Harici tip telefon kabloları en azca 10 cm. çapında büzler dahilinde döşenecektir. Büzler 1-4 gözlü şekilde yapım edilecektir. Her bir gözden bir kablodan çok geçirilmeyecektir. Büzlerin dozajı en azca 400 olacaktır. Büzler geçmeli tipten olacak ve İlave bölgeleri çimento kuşakla çevrilecektir. Büzlerin üst düzeyi toprak düzeyinin 70 cm. derinliğinde olacaktır. Büzler bir doğru üstüne döşenecektir. İstikamet değişikliklerinde, şube hatlarının alınması yada kablo eklerinin yapılması icabeden rögarlar inşa edilecektir. Ek yerlerinde kablolar birer m. çok bırakılacaktır. Rögar ölçüleri, içerisinde en azca bir insanın çalışmasına, muf yapmasına ve kabloya ziyan vermeden kablonun çekilmesine müsait olmalıdır.

Rögarlar, donanma tesisatında belirtilen özellikte olacaktır. Rögar bedeli kablo kanalı süratli döpri fiyatına, mermi kılıflı mufların bedeli, yapı haricinde telefon çizgileri fiyatlarına dahil edildiğinden ek olarak bir karşılık ödenmeyecektir.

9-Tesisatın yalıtım direnci, ana dağıtım kutusundan telefon apereylerine kadar megaohmdan azca olmayacaktır.

10-Bu şartnamede söylenmeyen hususlar için TSE, VDE, VSE yada benzeri talimatnamelerin kararları temel kabul edilecektir.

Yangın suç duyurusu ve alarm tesisatı

1-Tesisat, peşel, bergman yada PVC boru içinde plastik kılıflı ve plastik izoleli 0.5 mm. çapında iletkenleri havi özel telefon kablolarıyla sıva altında yapılacaktır. Rutubetli yerlerde döşem etanş araç-gereç ile sıva üstünden yapılacaktır. Taksimat kutuları arasındaki hatlarda aynışekilde döşem yapılacaktır. Tesisatta asla bir biçimde plastik izoleli, kordon tâbir edilen iletken kullanılmayacaktır. Telefon kabloları topraklama iletkenlerini ihtiva edecektir.

2-Tali dağıtım kutuları 1 mm. DKP sacdan yapılacak ve hususi telefon klemensleri ile irtibatlar yapılacaktır. Kapaklar menteşeli ve kilitli olacaktır. Rutubetli yerlerde etanş olacaktır. Kutular bir kat sülyen ve 2 kat metal boya ile boyanacaktır. Kapaklardan numara yada hususi işaret olacaktır. Kapak içlerinde klemens numaraları ve bunlara ilişik kotları belirten bir cetvel olacaktır.

3-Tesisatta kullanılacak olan örgülü telli iletkenlerin uçlarında teller birbirine lehimlenecek, iletkenler toplu halde bükülmüş olacaktır.

4-Tesisatın İzolasyon direnci altı megaohmdan aşağı olmayacaktır.

5-Yangın suç duyurusu düğmeleri, üstünde “Yangın düğmesi’ ve “Camı kır-Düğmeye bas” yazılı olan, hususi biçimde yapılmış, cam kapaklı ve al boyalı kutular içine yerleştirilecektir. Bunlarda açma ve kapama kontakları bulunacaktır. Düğmeler yerden 1.40

m. yüksekliğe konulacaktır.

6-Alarm klaksonu sortileri peşel, bergman yada PVC boru içinde plastik izoleli, en azca 1.5 mm² kesitinde iletkenlerle yapılacaktır. Ana hatlar, ara uzunsa 2.5 mm² olacaktır. Klaksonlar duvara ankastre sac kasalar içine konulacak, pirinç yada paslanmaz madenden tamamlanmış kafes telli ve etrafı lamalarla çevrili kapaklarla kapatılacaktır. Kasa bir kat sülyen ve iki kat metal boya ile boyanacaktır. Yan yana bulunan paydos çanları ve klaksonlar benzer kasa içine yerleştirilecektir. Rutubetli yerlerde klaksonlar etanş tip olacak ve sıva üstü şekilde duvara monte edilecektir. Alarm klaksonları,110-220 V. A.C. yada santraldeki çabalama voltajına bağlı şekilde D.C. gerilimle çalışabilmelidir.

7-Bir binanın yangın alarm sisteminde savunmuş sayılabilmesi için, yalnız o binanın değil, benzer yapı içerisinde bulunan binaya bitişik yada binayla doğrudan irtibatlı olan öteki binalarında benzer sistemde savunmuş olması gereklidir.

8-Yangın Ihbar Santralları : Yangın suç duyurusu santralları buton yada detektörlerden gelen ikazı değerlendirip, ses ve ışıkla alakalılara ileten cihazlardır. Bu santrallar kullanılacakları yerlerde, tercihan 24 saat sürekli insan bulunan bölgelere konulmalıdır. Bu bölgeler itfaiye binası, bekçi odası, giriş kapıcı binası, operatisris odası, başvuru mahalleri olabilir. Bu yerlerin ek olarak santralın harici tesirlerden etkilenmemesi için, motor yada ark oluşturan elektrikli cihazlardan ırak olması müsait olur.

9- Şarj ve Besleme Ünitesi: Santrallar 110-220 V.A.C. gerilimle beslenecektir. Çalışması ise firmanın belirleyeceği 12-24 yada 48 V. D.C. olacaktır. Santralı besleyecek akü bataryası sistemi en azca 48 saat besleyecek kapasitede olacaktır. Şarj birimi santralın 48 saat çalışmasında sarfettiği enerjiyi 12-18 saatte aküye şarj etmelidir. Santral ±%20 ağ geriliminde çalışabilmeli ve bu sınırlar dışına çıkıldığında ağ otomatik şekilde dönem dışı şekilde besleme aküden sağlanmalıdır.

10-Sistem A.C. kaçakları için topraklama klemensli olacak ve iyi bir biçimde topraklanacaktır. 11-Santrale ilişik fihrist ve özgün bağlantışemaları, işletme ve bakım tarifnameleri asılacak. 12-Telefon ve yangın suç duyurusu tesislerine ilişik dağıtım kutuları mümkündür mevki taraf yana ve tek bir dağıtma kutusu içerisinde birleştirilecektir. 13-Tesisatın yapılmasında “Devlet yönünden uygulanan binaların yangından korunması ile ilgili yönetmelik” in yürürlükte olan tarihlisine uyulacaktır.

Aranan Bazı kelimeler: kapı zil tesisatı şeması, yapı halindeyken elektrik tesisatı iyi mi çekilir, topraklama iyi mi yapılır, binada elektrik panosu, elektrikçi sustası iyi mi çekilir, döşem örnek web siteleri, binaya elektrik iyi mi döşenir, hane elektrik döşem bilgisi, dış kapı mandalları ayarı iyi mi yapılır, vasıtaların elektrik bakımları iyi mi yapılır, kapı otomatiği iç yapısı, problemin PLC programı yapılırken, zil devresi şeması, kapı otomatiği monte edilmesi iyi mi yapılır, megafon tesisatı iyi mi yapılır, yapı elektrik tesisatı iyi mi yapılır, elektrik tesisatta kaçak, diafonlu zil tesisatı, elektrik mp nedir, oda lambası ve gece lambası ikili anahtarla iyi mi yapılır, yapı güç tesisatı bakım onarımı, quick kontrol 220 volt priz,catv hat tekrarlayici hattan beslemeli, priz tesisatı bakım onarımı, nemli yer kattan oluşan yapı elektrik döşem projesi, iletişim ve bildirim tesisatları, elektrik aksami yillik bakim teknik şartname, 3lü fiş bağlantıları, nemli yer tesisatı yapımı, elektrik tesisatında kuvvet tetkik yöntemleri, 3 KATLI BİNA ZİL ŞEMASI, priz tesisatı bakım ve onarımı, sağlık kurumu işıklı ve numaratörlü çağırma tesisatı, yangın suç duyurusu ve hırsız alarm sisteminin tesisatı, dijital numaratörler kablo irtibatı

About yonetim